11 Đề thi cuối học kì 1 môn Ngữ văn 12 có ma trận & đáp án (Kết nối tri thức)

Nội dung text: 11 Đề thi cuối học kì 1 môn Ngữ văn 12 có ma trận & đáp án (Kết nối tri thức)

1. 11 Đề thi cuối học kì 1 môn Ngữ văn 12 có ma trận & đáp án (Kết nối tri thức) Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 150 chữ) cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật 2,0 chàng Khó trong đoạn trích ở phần Đọc - hiểu. a) Xác định yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 150 chữ) của đoạn văn. 0,25 Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp, móc xích hoặc song hành b) Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật chàng Khó trong 0,25 đoạn trích ở phần Đọc - hiểu. c) Viết đoạn văn bảo đảm các yêu cầu: - Lựa chọn các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận. Xác định được các ý phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận. Sau đây là một số gợi ý: - Có khát vọng tình yêu, hạnh phúc và trái tim yêu thương: tình yêu của Khó dành cho Pùa đã vượt lên trên những toan tính, ích kỷ tầm thường của con người. Trong khi mọi người tìm cách giết hổ để có được sức mạnh, sự giàu sang thì Khó giết hổ chỉ vì muốn 1 cứu Pùa, không hề nghĩ cho bản thân mình dù chỉ một thoáng. - Sự dũng cảm phi thường: Một mình đối đầu với hổ dữ suốt mùa đông để tìm thuốc cứu Pùa, bất chấp nguy hiểm tính mạng và đã bắn chết con hổ. 1,25 → Không chỉ ca ngợi sức mạnh của tình yêu chân chính mà còn khẳng định một triết lý nhân sinh sâu sắc: giá trị đích thực của một con người không nằm ở hình hài bên ngoài hay sự giàu sang, mà tỏa sáng từ lòng nhân hậu, sự quả cảm và đức hy sinh cao thượng. - Nghệ thuật: Tương phản gay gắt giữa ngoại hình và tâm hồn, chú trọng hành động, kết hợp khéo léo giữa yếu tố kì ảo và hiện thực, Lưu ý: Trừ điểm mắc lỗi (diễn đạt, chính tả, dùng từ và viết câu): - Trừ 0,5 điểm nếu đoạn văn mắc từ 4 – 6 lỗi; - Trừ 0,75 điểm nếu đoạn văn mắc từ 7 – 8 lỗi; - Không chấm vượt quá 1,0 điểm của cả câu nếu đoạn văn mắc trên 8 lỗi. d. Sáng tạo 0,25 Suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ Có câu danh ngôn:"Vẻ đẹp thực sự của một bông hoa nằm ở hương thơm lan tỏa, chứ không phải ở sắc màu rực rỡ mà ai cũng nhìn thấy." 4,0 Từ góc nhìn của người trẻ, hãy viết một bài luận (khoảng 500 chữ) bàn về những tâm hồn sống đẹp một cách thầm lặng trong xã hội hiện nay. 2 a. Bảo đảm bố cục và dung lượng của bài văn nghị luận 0,25 Bảo đảm yêu cầu về bố cục và dung lượng (khoảng 500 chữ) của bài văn b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Bàn về những tâm hồn sống đẹp một cách thầm 0,5 lặng trong xã hội hiện nay. c. Viết bài văn nghị luận bảo đảm các yêu cầu 2,75 DeThi.edu.vn
2. 11 Đề thi cuối học kì 1 môn Ngữ văn 12 có ma trận & đáp án (Kết nối tri thức) Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng: * Mở bài: Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề nghị luận: những tâm hồn sống đẹp một cách thầm lặng trong xã hội hiện nay. * Thân bài: - Giải thích: “Sống đẹp một cách thầm lặng” là lối sống lấy hành động làm thước đo, lấy sự tử tế làm kim chỉ nam mà không cần đến sự công nhận hay tung hô từ đám đông. Đó là sự cống hiến diễn ra trong lặng lẽ, xuất phát từ trái tim thay vì mục đích đánh bóng tên tuổi. - Bàn luận: + Sức lan tỏa tự thân: Tạo ra một sức mạnh cảm hóa lớn lao, thôi thúc những người xung quanh cũng sống tốt hơn để làm được nhiều điều có ý nghĩa./ Hỗ trợ, giúp đỡ những người khó khăn, yếu thế vựợt qua nghịch cảnh, + Tạo nên sự bình an trong cuộc sống: Giúp con người thoát khỏi áp lực của "chủ nghĩa hình thức", tìm thấy niềm vui, sự an nhiên, giá trị thực sự của bản thân thay vì phụ thuộc vào sự phán xét của người khác. + Xây dựng niềm tin và sự gắn kết xã hội: Trong một xã hội hiện đại đôi khi đầy rẫy sự hoài nghi, những hành động đẹp không tên giúp củng cố niềm tin giữa người với người, tạo nền tảng đạo đức, nhân văn vững chắc cho sự phát triển văn minh của xã hội. - Mở rộng vấn đề, trao đổi ý kiến trái chiều hoặc quan điểm khác: Sống đẹp thầm lặng không đồng nghĩa với sự thờ ơ, vô cảm hay thụ động. Trong một số trường hợp, việc lên tiếng và công khai các hành động đẹp là cần thiết để cổ vũ phong trào (truyền thông tích cực), nhưng cốt lõi vẫn phải là sự chân thành bên trong, - Bài học nhận thức và hành động: + Nhận thức được: Sống đẹp không nhất thiết phải ồn ào, giá trị thật nằm ở những hành động tử tế bền bỉ. + Bắt đầu từ những việc nhỏ, sống có trách nhiệm với gia đình, cộng đồng, xã hội. Rèn luyện chiều sâu tâm hồn, tránh chạy theo hình thức * Kết bàì: Khái quát lại vấn đề nghị luận. Lưu ý: Trừ điểm mắc lỗi (diễn đạt, chính tả, dùng từ và viết câu): - Trừ 0,5 điểm nếu đoạn văn mắc từ 6 -8 lỗi; - Trừ 1,0 điểm nếu đoạn văn mắc từ 9 – 12 lỗi; - Không chấm vượt quá 2,0 điểm của cả câu nếu đoạn văn mắc trên 12 lỗi. d. Sáng tạo Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ, có liên hệ, kết 0,5 nối, có vận dụng lí luận, Tổng điểm 10 DeThi.edu.vn
3. 11 Đề thi cuối học kì 1 môn Ngữ văn 12 có ma trận & đáp án (Kết nối tri thức) ĐỀ SỐ 2 MA TRẬN ĐỀ THI CUỐI HỌC KÌ I – LỚP 12 MÔN: NGỮ VĂN TT Mức độ nhận thức Kỹ năng Nội dung/đơn vị kiến thức Tổng Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Đọc Đọc hiểu văn bản 2 2 1 5 1 hiểu Tỉ lệ 10% 20% 10% 40% Viết đoạn văn nghị luận 1 1 1 văn học (khoảng 200 chữ) Tỉ lệ 10% 5% 5% 20% 2 Viết Viết bài văn nghị luận xã 2 1 1 hội (khoảng 500 chữ) Tỉ lệ 20% 5% 15% 40% 2 2 3 Tổng 40% 30% 30% 100% DeThi.edu.vn
4. 11 Đề thi cuối học kì 1 môn Ngữ văn 12 có ma trận & đáp án (Kết nối tri thức) BẢNG ĐẶC TẢ ĐỀ THI CUỐI HỌC KÌ I – LỚP 12 MÔN: NGỮ VĂN Số lượng câu hỏi theo mức độ Đơn vị kiến Kĩ nhận thức TT thức/ Kĩ Mức độ đánh giá Tổng năng Vận năng Nhận Thông Vận % dụng biết hiểu dụng cao Nhận biết: - Nhận biết được thể thơ,hình ảnh trong thơ,... Thông hiểu: - Phân tích được tác dụng Đọc 1 Thơ của biện pháp tu từ 2 2 1 5 hiểu - Nêu được thông điệp của bản thân, Vận dụng: - Suy nghĩ của bản thân về vấn đề đặt ra. Nhận biết: - Xác định được yêu cầu về nội dung và hình thức của đoạn văn nghị luận. - Đảm bảo cấu trúc, bố cục của một đoạn văn nghị luận. Thông hiểu: Viết đoạn - Trình bày rõ cảm nhận văn nghị của bản thân.Cấu trúc chặt 2 Viết luận về một 1 1 chẽ, sử dụng các lí lẽ và tác phẩm bằng chứng thuyết phục, thơ. chính xác, tin cậy, thích hợp, đầy đủ; đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt. Vận dụng: - Đánh giá được tình cảm của người cha. Vận dụng cao: DeThi.edu.vn
5. 11 Đề thi cuối học kì 1 môn Ngữ văn 12 có ma trận & đáp án (Kết nối tri thức) - Vận dụng hiệu quả những kiến thức Tiếng Việt lớp 12 để tăng tính thuyết phục, sức hấp dẫn cho bài viết. Nhận biết: - Giới thiệu về vấn đề nghị luận. - Đảm bảo cấu trúc, bố cục của một bài văn nghị luận. Thông hiểu: - Định hướng nghề nghiệp một cách đúng đắn - Bàn luận, mở rộng vấn đề. Kết hợp được lí lẽ và dẫn Nghị luận về chứng để tạo tính chặt chẽ, 1 1 một vấn đề logic của mỗi luận điểm. xã hội.. - Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt. Vận dụng: - Nêu được những bài học rút ra từ vấn đề Vận dụng cao: - Vận dụng hiệu quả những kiến thức Tiếng Việt lớp 12 để tăng tính thuyết phục, sức hấp dẫn cho bài viết. DeThi.edu.vn
6. 11 Đề thi cuối học kì 1 môn Ngữ văn 12 có ma trận & đáp án (Kết nối tri thức) ĐỀ THI CUỐI HỌC KÌ I Trường: ..................................................... MÔN: NGỮ VĂN LỚP 12 Họ và tên: ................................................. SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC Lớp: ......................................................... Thời gian làm bài: ..... phút (Không kể thời gian giao đề) I. ĐỌC HIỂU (4.0 điểm) Đọc bài thơ: (Cho Ngọc Trâm) Cơn sốt thiêu con trên giàn lửa Cha cũng có thể thành tro nữa Mồ hôi keo thành chai tay Thuốc đắng không chờ được rồi Mùa xuân tràn vào chén đắng Giữ tay con Tuổi cha nước mắt lặng lặng Cha đổ Sự thật khóc oà vu vơ. Ngậm ngùi thả lòng chén vơi... Con đang ăn gì trong mơ Con ơi! Tí tách sương rơi Cha để chén lên cửa sổ Nhọc nhằn vắt qua đêm lạnh Khi lớn bằng cha bây giờ Và những cánh hoa mỏng mảnh Đáy chén chắc còn bão tố. Đưa hương phải nhờ rễ cay. (Thuốc đắng, Mai Văn Phấn, in trong Giọt nắng, Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Hải Phòng xuất bản, 1992) * Chú thích: Mai Văn Phấn (sinh năm 1955) là nhà thơ đương đại tiêu biểu của Việt Nam, nổi tiếng với phong cách cách tân mạnh mẽ, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, sử dụng ngôn ngữ cô đọng, giàu tính biểu tượng, và đã được dịch ra nhiều ngôn ngữ, giành nhiều giải thưởng quốc tế. Bài thơ "Thuốc đắng" của Mai Văn Phấn là khúc ca về tình phụ tử sâu sắc, qua hình ảnh người cha buộc con uống thuốc đắng trong cơn sốt, tác phẩm ẩn dụ về sự hy sinh, gian lao và bài học cuộc đời mà cha mẹ truyền cho con, rằng sự thật và gian nan dù đắng cay cũng là liều thuốc quý giúp con trưởng thành, đối diện với cuộc đời bão tố và tìm thấy vẻ đẹp của sự sống, gửi gắm thông điệp triết lí sâu sắc về lẽ sống và sự trưởng thành. Thực hiện các yêu cầu sau: Câu 1. Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào? (0.5 điểm) Câu 2. Dòng thơ nào thể hiện tâm trạng lo lắng của người cha? (0.5 điểm) Câu 3. Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai dòng thơ: “Và những cánh hoa mỏng mảnh/ Đưa hương phải nhờ rễ cay” ? (1.0 điểm) Câu 4. Sau khi đọc bài thơ trên,anh/chị rút ra được thông điệp gì. (1.0 điểm) Câu 5. Từ nội dung của bài thơ, anh/chị có suy nghĩ gì về vai trò của thử thách trong cuộc sống? (viết khoảng 3 - 5 dòng) (1.0 điểm) II. VIẾT (6.0 điểm) Câu 1. (2.0 điểm) Từ bài thơ ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết đoạn văn(khoảng 200 chữ) nói lên những quan tâm, nỗi lo DeThi.edu.vn
7. 11 Đề thi cuối học kì 1 môn Ngữ văn 12 có ma trận & đáp án (Kết nối tri thức) lắng và những suy tư của người cha khi con khi con bị ốm. Câu 2. (4.0 điểm) Làm thế nào để có thể định hướng nghề nghiệp một cách đúng đắn? Anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) nêu lên quan điểm của mình để trả lời cho câu hỏi trên. -----HẾT----- DeThi.edu.vn
8. 11 Đề thi cuối học kì 1 môn Ngữ văn 12 có ma trận & đáp án (Kết nối tri thức) HƯỚNG DẪN CHẤM Phần Câu Nội dung Điểm I ĐỌC HIỂU 4,0 1 Bài thơ trên được viết theo thể thơ: Tự do 0,5 Dòng thơ thể hiện tâm trạng lo lắng của người cha: Cha cũng có thể thành tro 2 0,5 nữa - Biện pháp tu từ được sử dụng trong hai dòng thơ: “Và những cánh hoa mỏng mảnh/ Đưa hương phải nhờ rễ cay”: Ẩn dụ (0,5 điểm) 3 - Tác dụng: Nhấn mạnh ngụ ý của người cha, muốn hạnh phúc 1,0 phải trải qua khổ đau, đồng thời tăng tính gợi hình, gợi cảm cho câu thơ. (0,5 điểm) Thông điệp được rút ra: Học sinh được tự do rút ra bài học, miễn là tích cực và liên quan đến nội dung bài thơ. Có thể: 4 1,0 - Muốn có được hạnh phúc phải trải qua khổ luyện, cũng như muốn khỏi bệnh phải cần thuốc đắng - Hãy luôn biết trân trọng và ghi nhớ công ơn của cha mẹ. v.v... Vai trò của thử thách trong cuộc sống: - Thử thách giúp con người nhìn nhận và vượt qua giới hạn của bản thân 5 - Thử thách giúp rèn luyện bản lĩnh 1,0 - Thử thách giúp tích lũy kinh nghiệm v.v Lưu ý: Hs có thể có ý kiến riêng, vẫn cho điểm với ý kiến đúng, phù hợp. II VIẾT 6,0 1 Viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) nói lên những quan tâm, nỗi lo lắng và những suy tư của người cha khi con khi con bị ốm trong bài thơ đã cho ở 2,0 phần Đọc hiểu. a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn 0,25 văn. Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp, móc xích hoặc song hành. b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Phân tích tâm trạng cuả người cha đối với con của mình trong bài thơ đã cho ở 0,25 phần Đọc hiểu. c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận. Sau đây là một số gợi ý: - Giới thiệu ngắn gọn bài thơ: Bài thơ Thuốc đắng Mai Văn Phấn, in trong Giọt 0,25 nắng là lời người cha đang tâm sự với con. - Những quan tâm, nỗi lo lắng và những suy tư của người cha khi con khi con bị ốm: DeThi.edu.vn
9. 11 Đề thi cuối học kì 1 môn Ngữ văn 12 có ma trận & đáp án (Kết nối tri thức) * Người cha lo lắng: Cha cũng có thể thành tro nữa 0,25 * Người cha dặn dò:Và những cánh hoa mỏng mảnh Đưa hương phải nhờ rễ cay. v.v.... - Khẳng định tình cảm lớn lao của người cha dành cho con 0,25 d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau: - Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận. 0,25 - Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các ý. - Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng. đ. Diễn đạt: Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn 0,25 văn. e. Sáng tạo: 0,25 Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ. 2 Làm thế nào để có thể định hướng nghề nghiệp một cách đúng đắn? Anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) nêu lên quan điểm của mình để trả 4,0 lời cho câu hỏi trên. a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài: 0,25 Nghị luận xã hội. b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Trả lời cho câu hỏi: Làm thế nào để có thể định hướng nghề nghiệp một cách 0,5 đúng đắn? c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề của bài viết: Tham khảo: 0.25 Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận. Thân bài: 1. Giải thích: 0.25 Định hướng nghề nghiệp là việc xác định, lựa chọn nghề nghiệp cho bản thân trong tương lai. 2. Bàn luận: 2.1. Các giải pháp để định hướng nghề nghiệp một cách đúng đắn: - Việc đầu tiên là phải hiểu bản thân mình. Mỗi người phải biết được sở trường của mình là gì, niềm yêu thích của mình dành cho lĩnh vực nào, mình mong muốn trở thành con người như thế nào trong tương lai. Trả lời được những câu 0,5 hỏi này, chúng ta sẽ có được một định hướng tương đối rõ ràng để lựa chọn ngành học, lựa chọn nghề nghiệp. - Cần phải trải nghiệm thực tế. Việc trải nghiệm thực tế sẽ giúp cho chúng ta nhận ra đâu thực sự là công việc mà ta có khả năng để làm. Có những thứ ta tưởng mình yêu thích, đam mê, nhưng khi va đập với nó trong thực tế, có thể ta DeThi.edu.vn
10. 11 Đề thi cuối học kì 1 môn Ngữ văn 12 có ma trận & đáp án (Kết nối tri thức) sẽ bị vỡ mộng. Do vậy, trải nghiệm càng nhiều thì khả năng chọn đúng hướng đi cho tương lai càng cao. - Cần tham khảo ý kiến của thầy cô, bạn bè, gia đình, những người đi trước và thành đạt trong lĩnh vực mình quan tâm. Ý kiến của họ sẽ là nguồn tham khảo bổ ích để ta định hướng nghề nghiệp cho mình. 2.2. Mở rộng: - Tìm ra được định hướng nghề nghiệp là quan trọng; nhưng ngành nghề nào, kể cả ngành nghề mà bạn có năng khiếu và đam mê, thì cũng đòi hỏi sự nỗ lực bền bỉ. Trên đời này, không có thành công nào đến một cách dễ dàng. 0,5 - Nên định hướng nghề nghiệp từ sớm, đừng để “nước đến chân mới nhảy”, vì lúc đó bạn sẽ dễ rơi vào tình trạng chọn bừa, chọn ẩu, chọn theo ý kiến người khác. Tình trạng đó sẽ là khởi đầu cho bi kịch của cuộc đời bạn trong tương lai. 3. Bài học rút ra cho bản thân: - Nhận thức được tầm quan trọng của việc định hướng nghề nghiệp. - Nỗ lực tìm hiểu bản thân, học tập và trải nghiệm để tìm ra định hướng nghề 0,25 nghiệp đúng đắn cho cuộc đời mình. Kết bài: Khái quát vấn đề nghị luận. d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau: - Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận. 0.5 - Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các ý. - Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng. đ. Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản. 0,25 e. Sáng tạo: 0,5 Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ. DeThi.edu.vn