Tổng hợp 9 Đề thi Văn vào 10 Phú Yên (Kèm đáp án)

Nội dung text: Tổng hợp 9 Đề thi Văn vào 10 Phú Yên (Kèm đáp án)

1. Tổng hợp 9 Đề thi Văn vào 10 Phú Yên (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ mới mẻ, sâu sắc về vấn đề nghị luận. Hướng dẫn chấm: học sinh huy động được kiến thức và trải nghiệm của bản thân để bàn luận về vấn đề nghị luận; có cách nhìn riêng, mới mẻ về vấn đề nghị luận; có sáng tạo trong viết câu, dựng đoạn, làm cho lời văn có giọng điệu, hình ảnh. DeThi.edu.vn
2. Tổng hợp 9 Đề thi Văn vào 10 Phú Yên (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn ĐỀ SỐ 3 SỞ GIÁO ḌUC VÀ ĐÀO ṬAO KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT TỈNH PHÚ YÊN NĂM ḤOC 2023 - 2024 Môn thi: NGỮ VĂN ĐỀ CHÍNH THỨC Thời gian làm bài:120 phút, không kể thời gian giao đề I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm) Đọc văn bản: THỨC VỚI QUÊ HƯƠNG Lưu Quang Vũ (1). Khuya lắm rồi, vừa đổi xong phiên gác Từng khắc khoải người xưa thương đất nước Mưa rào rào nằm ngoài không ngủ được Nay vẫy gọi cánh đồng chiêm thao thức Nghe cuốc kêu hoài từ một đầm xa... Bông lúa vàng hạt mẩy quẫy trong mưa Mùa hạ sắp về nối tiếp những cơn mưa. Ngoài kia đường dài lấp loáng đèn pha (2). Chùm nhãn chín cành cao rạo rực Đẫm bùn nhão xe băng ra mặt trận Sắp gặp nắng nhựa dồn nên nhãn thức Người đi người đi như dòng sông vô tận Ta cũng bồi hồi trong đêm bâng khuâng: Áo ướt đầm, lòng cháy nỗi yêu nhau Ừ xa nhà đánh giặc đã hai năm Đồng đội ơi, đêm nay anh về đâu? Đếm tháng đếm mùa bằng tên trận thắng. (4). Lớn lên trong những năm đánh giặc Con của mẹ giữa lòng dân khôn lớn Lòng ta đẹp như là đất nước Như cây giữa rừng chẳng ngại phong ba... Như gió vui rụng ngọn lá trên cành... (3). Nhớ lũ em giờ sơ tán nơi xa Từ nơi này mai đơn vị hành quân Mưa này lội đường trơn đi học Suốt mùa hạ, suốt tình yêu xứ sở Thương mỗi cây ngô gốc sắn quê nhà Với cây súng, với vần thơ viết dở Phải lo lắng từng cơn dông trận bão. Với con đường rộng mở đến mai sau... Đùm bọc nhau đôi miền chiến đấu Như nhãn thơm thấm mát giọt mưa đầu Mấy chục năm rồi tay súng chẳng ngơi... Như tia nắng sáng niềm tin giản dị, Cuốc cuốc, con chim của nỗi bồi hồi Đất nhận lấy tâm hồn người lính trẻ Đêm sâu này thức trắng với quê hương. 4 - 1967 (Dẫn theo Đọc hiểu mở rộng văn bản Ngữ văn 9, Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 PGS.TS Nguyễn Văn Tùng (Tổng Chủ biên) NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, trang 94 - 96) Lựa chọn một (01) đáp án đúng trong mỗi câu sau đây: Câu 1. Phương thức biểu đạt chính nào được sử dụng trong văn bản trên? A. Miêu tả. B. Biểu cảm. C. Tự sự. D. Nghị luận. Câu 2. Thành phần biệt lập trong câu thơ “Đồng đội ơi, đêm nay anh về đâu?” là: A. thành phần tình thái. C. thành phần phụ chú. B. thành phần cảm thán. D. thành phần gọi - đáp. DeThi.edu.vn
3. Tổng hợp 9 Đề thi Văn vào 10 Phú Yên (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn Câu 3. Từ nào dưới đây không cùng nhóm với các từ còn lại? A. Thao thức. B. Khắc khoải. C. Rào rào. D. Rạo rực. Câu 4. “Chùm nhãn chín cành cao rạo rực/Sắp gặp nắng nhựa dồn nên nhãn thức” Xác định biện pháp tu từ từ vựng được sử dụng trong hai dòng thơ trên. A. Ẩn dụ. B. Nhân hóa. C. So sánh. D. Hoán dụ. Câu 5. Nhận định nào sau đây đúng với hoàn cảnh của nhân vật trữ tình “thức” với quê hương? A. Nhân vật trữ tình “thức” với quê hương trong hoàn cảnh: xa nhà đã hai năm, đi chiến đấu, đêm khuya đầu hạ, sau khi gác xong, trời mưa nằm không ngủ được, nghe tiếng cuốc kêu từ đầm xa vọng về. B. Nhân vật trữ tình “thức” với quê hương trong hoàn cảnh: xa nhà đã hai năm, đi chiến đấu, sau khi đổi phiên gác, đêm khuya mùa hạ, trời mưa nằm không ngủ được, nghe tiếng cuốc kêu vọng về từ miền xa thẳm. C. Nhân vật trữ tình “thức” với quê hương trong hoàn cảnh: xa nhà đã hai năm, đi chiến đấu, đêm khuya mùa xuân, sau khi gác xong, trời mưa nằm không ngủ được, nghe tiếng cuốc kêu vọng về từ một đầm xa. D. Nhân vật trữ tình “thức” với quê hương trong hoàn cảnh: xa nhà đã hai năm, đi chiến đấu, sau khi đổi phiên gác, đêm khuya cuối xuân, trời mưa nằm không ngủ được, nghe tiếng cuốc kêu vọng về từ một đầm xa. Câu 6. Khổ thơ 2 và 3 không thể hiện nỗi niềm, hành động nào của nhân vật trữ tình dưới đây? A. Lạc quan, tin tưởng vào tương lai tươi sáng của quê hương, đất nước. B. Cảm nhận và miêu tả những vẻ đẹp bình dị của quê hương. C. Xa nhà, chấp nhận mọi khó khăn gian khổ cầm súng chiến đấu bảo vệ quê hương. D. Thương mẹ, thương em, thương đồng đội cùng chiến đấu. Câu 7. “Lớn lên trong những năm đánh giặc/Lòng ta đẹp như là đất nước/Như gió vui rụng ngọn lá trên cành...” Biện pháp tu từ so sánh trong các dòng thơ trên nhằm mục đích: A. tăng thêm tính gợi hình, gợi cảm trong diễn đạt; miêu tả cụ thể quá trình trưởng thành của nhân vật trữ tình trong hoàn cảnh đất nước chiến tranh. B. góp phần làm ý nghĩa bài thơ thêm sâu sắc. C. tăng thêm tính gợi hình, gợi cảm trong diễn đạt; gợi tả sinh động, cụ thể vẻ đẹp tâm hồn, lí tưởng và thái độ lạc quan của nhân vật trữ tình trong hoàn cảnh đất nước chiến tranh. D. Cả A và B. Câu 8. Đặt trong ngữ cảnh của văn bản, cách hiểu nào sau đây phù hợp với nghĩa của từ “cháy” trong câu thơ “Áo ướt đầm, lòng cháy nỗi yêu nhau”? A. Trạng thái nồng nhiệt và cuồng nhiệt trong tình cảm khiến những người yêu mến nhau sống tràn đầy cảm xúc, khát vọng. B. Sự đau khổ hoặc đau lòng như có cảm giác bị bỏng, bị đốt cháy bên trong do những xung đột, hiểu lầm hoặc mất mát trong tình cảm. C. Sự mâu thuẫn hoặc không cân bằng trong mối quan hệ tình cảm (áo ướt và lòng cháy) vì mất cân đối hoặc bất đồng, thay đổi liên tục. D. Trạng thái nóng đến mức như thiêu đốt, như có cảm giác bị bỏng, bị đốt cháy bên trong bởi những điều kiện khắc nghiệt của chiến tranh. DeThi.edu.vn
4. Tổng hợp 9 Đề thi Văn vào 10 Phú Yên (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn Trả lời câu hỏi: Câu 9. Hình ảnh “cây súng” và “vần thơ” ở khổ thơ 4 giúp em hiểu thêm điều gì về “người lính trẻ” trong văn bản? Câu 10. Em nhận xét như thế nào về tình cảm và hành động của nhân vật trữ tình trong văn bản? II. LÀM VĂN (4,0 điểm) Từ những con đường được gợi ra trong văn bản Thức với quê hương ở phần Đọc hiểu (con đường đi học, con đường ra trận, con đường rộng mở đến mai sau) và những trải nghiệm của bản thân, em hãy viết bài văn nghị luận bàn về nội dung: ý nghĩa của con đường trong cuộc sống. -----Hết ----- DeThi.edu.vn
5. Tổng hợp 9 Đề thi Văn vào 10 Phú Yên (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn HƯỚNG DẪN CHẤM A. Hướng dẫn chung - Cán bộ chấm thi cần nắm vững yêu cầu của Đáp án và Hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm. - Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên cán bộ chấm thi cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng Đáp án và Hướng dẫn chấm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo. - Việc chi tiết hóa điểm số của các ý (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi ý và được thống nhất trong Hội đồng chấm. - Điểm của toàn bài thi vẫn được giữ nguyên, không làm tròn số. B. Hướng dẫn cụ thể Phần Câu Nội dung Điểm I ĐỌC HIỂU 6,0 1 B 0,5 2 D 0,5 3 C 0,5 4 B 0,5 5 D 0,5 6 A 0,5 7 C 0,5 8 A 0,5 - Cây súng và vần thơ vừa là những hình ảnh có thực trong hành trang ra trận của người lính trẻ, vừa có ý nghĩa biểu tượng cho: thực tại và mơ mộng, chiến sĩ và nghệ sĩ, chất chiến đấu và chất trữ tình, - Ý nghĩa: hai hình ảnh bổ sung cho nhau để tô đậm vẻ đẹp của người lính trẻ cách mạng: vừa kiên cường, bền bỉ trong chiến đấu vừa lãng mạn, mộng mơ trong tâm hồn. 9 Hướng dẫn chấm: 1,0 - Học sinh trả lời như yêu cầu của Đáp án hoặc diễn đạt tương đương: 1,0 điểm. - Học sinh trả lời ½ yêu cầu của Đáp án: 0,5 điểm - Học sinh trả lời ¼ yêu cầu của Đáp án hoặc trả lời chung chung: 0,25 điểm - Học sinh trả lời không đúng hoặc bỏ giấy trắng: không cho điểm. 10 - Tình cảm và hành động của nhân vật trữ tình được thể hiện bằng những nỗi 1,0 niềm và hành động cụ thể (cảm nhận và miêu tả những vẻ đẹp của quê hương; cầm súng chiến đấu bảo vệ quê hương; thương mẹ, thương em, thương đồng đội; lạc quan, tin tưởng vào tương lai tươi sáng của quê hương). - Nhận xét: tình cảm và hành động của nhân vật trữ tình rất đáng được trân trọng, ngợi ca vì nó chân thực, xúc động, có ý nghĩa trong việc góp phần bảo vệ, dựng xây quê hương đất nước. Hướng dẫn chấm: DeThi.edu.vn
6. Tổng hợp 9 Đề thi Văn vào 10 Phú Yên (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn - Học sinh nêu đúng tình cảm, hành động của nhân vật trữ tình: 0,25 điểm - Học sinh nhận xét tình cảm, hành động của nhân vật trữ tình rõ ràng, hợp lí, thuyết phục: 0,75 điểm. - Học sinh nhận xét tình cảm, hành động của nhân vật trữ tình chưa rõ ràng, hợp lí, thuyết phục: 0,25 - 0,5 điểm. Học sinh trả lời không đúng hoặc bỏ giấy trắng: không cho điểm. II LÀM VĂN 4,0 a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận xã hội 0,25 b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,5 Ý nghĩa của con đường trong cuộc sống. Hướng dẫn chấm: - Học sinh xác định đúng vấn đề nghị luận: 0,5 điểm. Học sinh xác định chưa đầy đủ vấn đề nghị luận: 0,25 điểm. c. Triển khai hợp lí vấn đề nghị luận thành các luận điểm 2,5 Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng. Sau đây là một số gợi ý: - Giải thích: con đường hiểu theo nghĩa hẹp là lối đi được tạo ra để nối liền địa 0,5 điểm hai nơi, hiểu rộng ra là cách thức hoạt động để đạt được mục đích (đường đi tới tương lai, tới đích ). Hướng dẫn chấm: - Trình bày như yêu cầu của Đáp án: 0,5 điểm. Trình bày ½ yêu cầu của Đáp án hoặc chung chung, chưa đầy đủ: 0,25 điểm - Bàn luận: 1,5 + Trong cuộc sống, tùy theo mục đích, phương tiện mà người ta chia ra nhiều loại con đường (đường thủy, đường bộ, đường hàng không, đường sắt); có những con đường mòn quen thuộc do nhiều người đi mãi thành đường; cũng có những con đường mới lạ do một cá nhân, một tổ chức khai phá, mở đường, sáng tạo qua đó thể hiện sự tiến bộ, phát triển của văn minh nhân loại (con đường tri thức). + Với mỗi người, con đường có ý nghĩa như một không gian sinh tồn, gắn liền với quá trình sống, học tập, làm việc, mưu sinh, trưởng thành với biết bao kỉ niệm vui - buồn, thành - bại, được - mất trong đời (là vạch xuất phát để rời vòng tay cha mẹ bước đi; là thước đo khoảng cách từ nhà đến trường, đến nơi làm việc, đến với cộng đồng xã hội ). + Bên cạnh con đường hữu hình, còn có con đường vô hình gắn chặt với số phận riêng của mỗi cá nhân - đường đời... Theo đó, con đường này phải do chính bản thân mỗi người tự “thiết kế”, “thi công” bằng ý chí, sức mạnh, trí tuệ, bản lĩnh để dựng xây sự nghiệp, kiếm tìm hạnh phúc, kiến tạo tương lai. + Phê phán những người chỉ dám đi trên con đường, lối mòn do người khác tạo ra, để lại; không có ý thức khai phá, kiến tạo ra những con đường mới để xây DeThi.edu.vn
7. Tổng hợp 9 Đề thi Văn vào 10 Phú Yên (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn dựng kế hoạch, lựa chọn phương hướng phát triển bản thân, khẳng định dấu ấn, bản ngã cá nhân trong cuộc đời. Hướng dẫn chấm: - Học sinh bàn luận đầy đủ, sâu sắc:1,5 điểm - Học sinh bàn luận chưa đầy đủ hoặc chưa sâu sắc:1,0 điểm - 1,25 điểm. - Học sinh bàn luận chung chung, sơ lược: 0,25 điểm - 0,75 điểm. - Bài học nhận thức và hành động: nhận ra giá trị, ý nghĩa của những con đường 0,5 trong cuộc đời mỗi con người; trân trọng những con đường mình đã trải nghiệm, đi qua; dũng cảm dấn thân, sáng tạo những con đường đi mới không chỉ mang lại lợi ích cho bản thân mình mà còn có giá trị, ý nghĩa cho cộng đồng, xã hội, cuộc đời. Hướng dẫn chấm: - Trình bày như yêu cầu của Đáp án: 0,5 điểm. - Trình bày được ½ yêu cầu của Đáp án hoặc chung chung: 0,25 điểm. d. Chính tả, dùng từ, đặt câu 0,25 Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ nghĩa, ngữ pháp tiếng Việt. Hướng dẫn chấm: không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp. e. Sáng tạo 0,5 Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ mới mẻ, sâu sắc về vấn đề nghị luận. Hướng dẫn chấm: học sinh huy động được kiến thức và trải nghiệm của bản thân để bàn luận về vấn đề nghị luận; có cách nhìn riêng, mới mẻ về vấn đề nghị luận; có sáng tạo trong viết câu, dựng đoạn, làm cho lời văn có giọng điệu, hình ảnh. DeThi.edu.vn
8. Tổng hợp 9 Đề thi Văn vào 10 Phú Yên (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn ĐỀ SỐ 4 SỞ GIÁO ḌUC VÀ ĐÀO ṬAO KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT TỈNH PHÚ YÊN NĂM ḤOC 2022 - 2023 Môn thi: NGỮ VĂN ĐỀ CHÍNH THỨC Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian giao đề I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm) Đọc đoạn trích: Tuy ta không phải là bậc thánh để sẵn sàng tha thứ hết mọi lỗi lầm của con người, nhưng nếu trái tim ta còn sức chứa đựng thì đừng suy tính gì thêm nữa, hãy tha thứ cho nhau đi. Tha thứ luôn là linh dược có thể chữa trị mọi nỗi khổ niềm đau cho kẻ được tha thứ và cả người tha thứ. Thà tha lâm còn hơn chấp lỡ. Lỡ khi nhận ra chính thái độ cố chấp và hẹp hòi của ta đã vô tình đẩy người kia rớt xuống tận cùng vực thẳm, thì ta sẽ ăn năn hối hận suốt đời. Còn khi phát hiện ra quyết định tha thứ của ta đã không mang lại hiệu quả thì ta vẫn còn nhiều cơ hội để cứu chuộc. Khi trái tim đang trong tình trạng giãn nở ra và ngày thêm mạnh mẽ là trái tim đã tìm đúng hướng hạnh phúc. Điều đáng sợ nhất trong quá trình yêu thương là ta đã để cho trái tim mình co rút lại, yếu đuối, không còn chất liệu linh thiêng để sẵn sàng rung cảm trước những tiếng kêu thương của cuộc đời. (Minh Niệm, Hiểu về trái tim, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 2022, trang 82) Thực hiện các yêu cầu: Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích. Câu 2. Hai câu sau đây được liên kết với nhau bằng phép liên kết nào? “Tuy ta không phải là bậc thánh để sẵn sàng tha thứ hết mọi lỗi lầm của con người, nhưng nếu trái tim ta còn sức chứa đựng thì đừng suy tính gì thêm nữa, hãy tha thứ cho nhau đi. Tha thứ luôn là linh dược có thể chữa trị mọi nỗi khổ niềm đau cho kẻ được tha thứ và cả người tha thứ”. Câu 3. Theo em, vì sao “điều đáng sợ nhất” đối với tác giả là khi “để cho trái tim mình co rút lại, yếu đuối, không còn chất liệu linh thiêng để sẵn sàng rung cảm trước những tiếng kêu thương của cuộc đời”? Câu 4. Em có tán thành với quan điểm: “Thà tha lầm còn hơn chấp lỡ” không? Vì sao? II. LÀM VĂN (7,0 điểm) Câu 1. (3,0 điểm) Viết bài văn ngắn (khoảng một trang giấy thi) bàn về ý kiến được nêu trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu: “Tha thứ luôn là linh dược có thể chữa trị mọi nỗi khổ hiếm đau cho kẻ được tha thứ và cả người tha thứ”. Câu 2. (4,0 điểm) Trình bày cảm nhận của em về đoạn thơ sau: Buồn trông cửa bể chiều hôm, Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa? Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác biết là về đâu? Buồn trông nội cỏ rầu rầu, DeThi.edu.vn
9. Tổng hợp 9 Đề thi Văn vào 10 Phú Yên (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn Chân mây mặt đất một màu xanh xanh. Buồn trông gió cuốn mặt duềnh, Âm âm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi. (Trích Kiều ở lầu Ngưng Bích - Truyện Kiều, Nguyễn Du Dẫn theo Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục, 2008, trang 94) DeThi.edu.vn
10. Tổng hợp 9 Đề thi Văn vào 10 Phú Yên (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn HƯỚNG DẪN GIẢI I. ĐỌC HIỂU: 1. Phương thức biểu đạt chính là: Nghị luận. 2. Phép liên kết là: Phép lặp: Tha thứ. 3. Gợi ý: Câu nói của tác giả có thể hiểu là: Khi trái tim không biết rộng mở thứ tha, không biết bao dung trước lỗi lầm của người khác là khi trái tim ấy đã chết, không còn biết rung cảm với cái đẹp, với nỗi niềm khổ đau của đồng loại. Khi trái tim đã chết thì ta sống cũng chỉ như một cái xác không hồn, lúc ấy ta chỉ tồn tại chứ không phải sống. 4. HS đưa ra quan điểm cá nhân và có lí giải phù hợp. Gợi ý: - Đồng tình với quan điểm của tác giả. - Vì: + Tha thứ giúp ta có được tâm hồn thanh thản. + Tha thứ cũng giúp cho đối phương nhận ra lỗi lầm của mình, khi nhận được sự bao dung từ người khác họ cũng có ý thức để sửa đổi bản thân. + Nếu chẳng may lời trách cứ của ta lại là sai lầm thì khi ấy không chỉ khiến bản thân ân hận mà còn khiến đối phương đau khổ khi không nhận được sự thấu cảm, sẻ chia. II. LÀM VĂN: Câu 1: Cách giải: * Yêu cầu hình thức: Viết đúng một bài văn (khoảng 1 trang giấy thi). * Yêu cầu về nội dung: a. Mở bài: - Nêu vấn đề nghị luận: “Tha thứ luôn là linh dược có thể chữa trị mọi nỗi khổ, niềm đau cho kẻ được tha thứ và cả người tha thứ”. b. Thân bài: - Giải thích: + Tha thứ: Là việc bỏ qua những sai lầm của người khác gây ra cho bản thân mình. + Linh dược: liều thuốc quý có thể chữa bệnh một cách thần kì. -> Khi chúng ta biết tha thứ, biết bỏ qua những lỗi lầm mà người khác gây ra cho mình thì đó giống như một liều thuốc quý chữa trị tất cả những khổ sở, tổn thương cho cả chính chúng ta và người đã gây ra lỗi lầm với ta. - Chứng minh: + Tha thứ là cách để chữa trị khổ đau cho kẻ được tha thứ: + Kẻ được tha thứ là người đã gây ra tội lỗi. Bản thân họ luôn phải sống trong sự dằn vặt, ân hận. Chỉ có sự tha thứ mới giúp họ cảm thấy nhẹ lòng, xóa bớt sự khổ sở trong lòng họ. + Kẻ được tha thứ sẽ cảm thấy biết ơn vì sự bao dung từ đó trân trọng giá trị cuộc sống nhiều hơn. + Tha thứ là cách để chữa trị tổn thương cho chính người tha thứ. + Người tha thứ là người đã phải chịu sự tổn thương mà người khác mang lại. Khi chọn cách tha thứ cho đối phương cũng chính là bỏ đi một nút thắt trong lòng. Nếu bản thân cố chấp với những lỗi lầm của người khác thì tự bản thân chúng ta sẽ trở nên mệt mỏi, khổ sở. - Bàn luận: DeThi.edu.vn