Tổng hợp 11 Đề thi Văn vào 10 Thái Bình (Kèm đáp án)

Nội dung text: Tổng hợp 11 Đề thi Văn vào 10 Thái Bình (Kèm đáp án)

1. Tổng hợp 11 Đề thi Văn vào 10 Thái Bình (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn Dù là tuổi hai mươi Dù là khi tóc bạc. Mùa xuân - ta xin hát Câu Nam ai, Nam bình Nước non ngàn dặm mình Nước non ngàn dặm tình Nhịp phách tiền đất Huế (Trích Mùa xuân nho nhỏ, Thanh Hải, Ngữ văn 9, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, tr.56) HẾT . DeThi.edu.vn
2. Tổng hợp 11 Đề thi Văn vào 10 Thái Bình (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn HƯỚNG DẪN LÀM BÀI PHẦN I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm) Câu 1. Phương thức biểu đạt chỉnh: Nghị luận Câu 2. Theo tác giả, khi muốn tốt cho một người, thay vì bảo họ phải làm điều này điều kia, chọn cái này tốt cái kia không tốt, chúng ta cần chân thành hỏi họ xem, họ nghĩ thế nào, họ thích điều gì, họ muốn chọn cái nào Câu 3. Tác giả cho rằng: Thay vì em biến mình thành kẻ ích kỉ chỉ biết áp đặt mọi thứ lên ai đó, thì hãy để mình trở thành người biết lắng nghe khát vọng, ước mơ và suy nghĩ của họ vì: - Mỗi người đều có một cuộc sống riêng, hoàn cảnh riêng cũng như khát vọng và ước mơ riêng. Chính vì thế mà không thể áp đặt suy nghĩ của mình lên người khác. - Biết lắng nghe khát vọng, ước mơ của người khác tức là ta đã và đang đặt mình vào vị trí của họ mà suy nghĩ, từ đó dần hình thành sự đồng cảm, biết yêu thương và sẻ chia. Câu 4. Bài học em rút ra được từ đoạn trích: “Cuộc đời này, mỗi người đều có bức tranh cần phải hoàn thiện, và em cũng vậy, người em thương cũng vậy". Thông điệp này giúp em nhận ra rằng mỗi con người sinh ra đều có cuộc sống riêng như một bức tranh cần hoàn thiện, chúng ra không thể đưa những hình ảnh, những màu sắc mình cho là đẹp, là yêu thích vẽ lên bức tranh của người khác. Thương một người không phải là áp đặt mọi thứ lên người ấy, mà nên giúp đỡ, đồng hành với nhau để mỗi người cũng hoàn thành bức tranh cuộc đời của riêng mình. PHẦN II. LÀM VĂN (7,0 điểm) Câu 1. Yêu cầu về hình thức: Đoạn văn khoảng 500 chữ, không mắc lỗi diễn đạt, dùng từ. Đảm bảo đủ 3 phần: mở bài, thân bài, kết bài. 1. Mở đoạn Giới thiệu vấn đề: vai trò của gia đình đối với mỗi người trong cuộc sống. 2. Thân đoạn a. Giải thích Gia đình là nơi mỗi con người sinh ra và lớn lên, nơi có những người thân thương, luôn quan tâm, chăm sóc chúng ta. Ở đâu có cha mẹ, người thân yêu, đó chính là gia đình. b. Phân tích - Vai trò của gia đình là: + Là nơi mỗi con người sinh ra, lớn lên, được tu dưỡng về cả tâm hồn và thể chất + Là nơi ta được nhận tình yêu thương vô bờ bến của người thân, ông bà, cha mẹ + Con người lớn lên sẽ phải trải qua vô vàn khó khăn thử thách ngoài cuộc sống, gia đình luôn là hậu phương vững chắc để họ có động lực phấn đấu, vươn lên + Gia đình luôn là nơi dang rộng vòng tay đón con người trở về sau những thất bại, khó khăn + Gia đình tiếp cho con người nhiều niềm tin, sức mạnh tinh thần trong cuộc sống b. Dẫn chứng Học sinh tự lấy dẫn chứng phù hợp về vai trò của gia đình trong cuộc sống d. Phản đề: DeThi.edu.vn
3. Tổng hợp 11 Đề thi Văn vào 10 Thái Bình (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn Vẫn có những người không quan tâm tới người thân, ông bà, cha mẹ, sống ích kỉ, không có tình cảm, không có ý thức xây dựng gia đình 3. Kết đoạn - Khẳng định lại vai trò to lớn của gia đình đối với mỗi người trong cuộc sống. - Liên hệ bản thân: Mỗi người cần có ý thức, trách nhiệm xây dựng gia đình. Câu 2. * Yêu cầu về hình thức: - Bài viết đảm bảo cấu trúc của một bài văn gồm 3 phần: + Mở bài: nêu được vấn đề. + Thân bài: triển khai được vấn đề. + Kết bài: khái quát được vấn đề. - Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt. * Yêu cầu về nội dung: Bài viết đảm bảo những nội dung sau đây: 1. Mở bài - Giới thiệu tác giả Thanh Hải và tác phẩm “Mùa xuân nho nhỏ" Tuy - Giới thiệu vị trí đoạn trích: 3 khổ thơ cuối tác phẩm – khát vọng, lý tưởng cống hiến cao đẹp của tác giả. 2. Thân bài a. Ý nghĩa nhan đề bài thơ: - Thanh Hải viết bài thơ này trong thời điểm cuối đời, khi đã cảm nhận cái chết đã cận kề, khoảnh khắc đó ông muốn cống hiến sức lực nhỏ nhoi của bản thân cho đất nước và góp phần làm nên mùa xuân cho đất trời. - Chỉ đơn giản như vậy ông đã đặt bài thơ với tiêu đề “Mùa xuân nho nhỏ". Bài thơ cũng thể hiện quan điểm thống nhất giữa cái riêng và cái chung, giữa các cá nhân và cái cộng đồng. b. Khổ thơ thứ 4 - Ước muốn của tác giả: trở thành con chim, làm cảnh hoa: những thứ giản dị mà đẹp đẽ tô điểm cho cuộc đời một cách thầm lặng mà ý nghĩa. - Điệp cấu trúc câu: “Ta làm...” nhấn mạnh khát vọng sống hòa nhập vào cuộc sống của đất nước, cống hiến phần tốt đẹp, dù nhỏ bé, của mình cho cuộc đời chung, cho đất nước. - Muốn mang đến cho cuộc đời những giai điệu đẹp đẽ, ý nghĩa. Trong bản nhạc rộn rã của cuộc đời, tác giá chỉ muốn làm một nốt trầm nhưng cũng đủ làm xao xuyến lòng người. → Thể hiện sự khiêm tốn. → Một ước mơ nho nhỏ, chân tình, không cao siêu vĩ đại mà gần gũi quá, khiêm tốn và đáng yêu. Hình ảnh nhuần nhị, tự nhiên, chân thành, giọng thơ nhè nhẹ, êm ái, ngọt ngào. c. Khổ thơ thứ 5 - Khao khát cống hiến của tác giả: muốn được dâng hiến tuổi trẻ của mình cho đất nước xuyên suốt cuộc đời của mình dù là khi đang trong độ tuổi hai mươi thanh xuân tươi đẹp hay khi mái tóc đã bạc trắng. - “Lặng lẽ”: sự cống hiến trong âm thầm, yên lặng nhưng nồng nhiệt, hết mình, không phô trương. DeThi.edu.vn
4. Tổng hợp 11 Đề thi Văn vào 10 Thái Bình (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn - Điệp từ “dù là" như là một lời hứa, cũng là một lời tự nhủ với lương tâm sẽ mãi mãi là mùa xuân nho nhỏ trong mùa xuân rộng lớn của quê hương, đất nước. → Bốn câu thơ thể hiện tình yêu thương, một lời hứa, một lời tự nhủ với bản thân sẽ sống hết mình và cống hiến nhiệt tình cho tổ quốc mến yêu bằng cả cuộc đời mình - Một mùa xuân nho nhỏ. d. Khổ thơ cuối - Tâm trạng vui vẻ, lạc quan, yêu đời, yêu cuộc sống của tác giả trước mùa xuân của đất nước. - Khúc hát Nam ai - Nam bình: nét đặc trưng của xứ Huế nói riêng và văn hóa Việt Nam nói chung. - Trong mắt kẻ đắm say, yêu đời thì nhìn đâu cũng thấy thiên nhiên tươi đẹp, đáng yêu đáng mến, đáng tự hào. e. Nghệ thuật - Thể thơ năm chữ gần với những làn điệu dân ca, âm hưởng trong sáng, nhẹ nhàng, tha thiết, điệu thơ như điệu của tâm hồn, cách gieo vần chân tạo sự liền mạch của dòng cảm xúc. - Hình ảnh tự nhiên, giản dị mà giàu ý nghĩa biểu tượng "4000 năm, vất vả và gian lao, như vì sao" - Câu tử bài thơ chặt chẽ, chủ yếu dựa trên sự phát triển của hình tượng mùa xuân: từ mùa xuân đất trời → đất nước → con người. - Giọng thơ phù hợp với cảm xúc của tác giả: đoạn đầu vui, say sưa với vẻ đẹp của mùa xuân, thiên nhiên, rồi phấn chấn, hối hả trước khí thế lao động của đất nước, cuối cùng là trắm lắng, hơi trang nghiêm mà thiết tha bộc bạch tâm niệm. 3. Kết bài Đoạn thơ nói riêng và bài thơ nói chung đã cho ta thấy vẻ đẹp của hồn thơ Thanh Hải tha thiết yêu đời, yêu cuộc sống. - Bài học: sống là cống hiến, sống có ích, có ý nghĩa, làm đẹp cho đời. DeThi.edu.vn
5. Tổng hợp 11 Đề thi Văn vào 10 Thái Bình (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn ĐỀ SỐ 3 ĐỀ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NĂM HỌC 2023-2024 THÁI BÌNH MÔN: NGỮ VĂN ĐỀ CHÍNH THỨC Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề) PHẦN I. ĐỌC HIỂU. Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu: THỜI GIAN TRỐN Ở ĐÂU? Chỉ giùm cho cháu đi ông Thời gian đang trốn ở không gian nào Sân ngoài hay tận vườn sau Giữa trời, cuối đất hay đầu nguồn kia? Thời gian sớm đó rồi khuya Từ tao nôi đến mộ bia đời người Thời gian: chiếc lá đấy thôi Từ xanh thắm đến vàng phơi lối về Thời gian là một ngọn tre Từ măng non đến ngày khoe chạm trời Thời gian là một nụ cười Nở ra từ tiếng khóc hồi bi bô Từng giây từng phút từng giờ Trôi qua có nghĩa đừng mơ ngược về Hiểu rồi, cháu thấy dễ ghê: Thời gian trốn giữa bốn bề không gian. (Thời gian trốn ở nơi đâu?, Nguyễn Thái Dương, NXB Kim Đồng, 2015. tr.21) Câu 1. (0,5 điểm) Xác định thể thơ của văn bản trên. Câu 2. (0,5 điểm) Theo văn bản, cuối cùng người cháu hiểu ra thời gian trốn ở đâu? Câu 3. (1,0 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê trọng hai câu thơ sau: Từng giây từng phút từng giờ Trôi qua có nghĩa đừng mơ ngược về Câu 4. (1,0 điểm) Bài học ý nghĩa nhất mà em rút ra từ văn bản trên là gì? Vì sao? PHẦN II. LÀM VĂN (7,0 điểm) Câu 1. Hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) bày tỏ suy nghĩ của em về ý nghĩa của sự đồng cảm, sẻ chia trong cuộc sống. Câu 2. Cảm nhận của em về nhân vật ông Hai trong đoạn trích sau: ”Ông lão ôm thằng con út lên lòng, vỗ nhè nhẹ vào lưng nó, khẽ hỏi: - Húc kia! Thầy hỏi con nhé, con là con ai? - Là con thầy mấy lị con u. - Thế nhà con ở đâu? - Nhà ta ở làng Chợ Dầu. DeThi.edu.vn
6. Tổng hợp 11 Đề thi Văn vào 10 Thái Bình (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn - Thế con có thích về làng Chợ Dầu không? Thằng bé nép đầu vào ngực bố trả lời khe khẽ: - Có. Ông lão ôm khít thằng bé vào lòng, một lúc lâu ông lại hỏi: - À, thầy hỏi con nhé. Thế con ủng hộ ai? Thằng bé giơ tay lên, mạnh bạo và rành rọt: - Ủng hộ Cụ Hồ Chí Minh muôn năm! Nước mắt ông lão giàn ra, chảy ròng ròng trên hai mả. Ông nói thủ thị: - Ừ đúng rồi, ủng hộ Cụ Hồ con nhi. Mấy hôm nay rú rú ở xó nhà, những lúc buồn khổ quá chẳng biết nói cùng ai, ông lão lại thủ thỉ với con như vậy. Ông nói như để ngỏ lòng mình, như để mình lại minh oan cho mình nữa. Anh em đồng chí biết cho bố con ông. Cụ Hồ trên đầu trên cổ xét soi cho bố con ông. Cái lòng bố con ông là như thế đấy, có bao giờ dám đơn sai. Chết thì chết có bao giờ dám đơn sai. Mỗi lần nói ra được đôi câu như vậy nỗi khổ trong lòng ông cũng vợi đi được đôi phần.” (Trích Làng, Kim Lân, Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục, năm 2021, tr 169 - 170) DeThi.edu.vn
7. Tổng hợp 11 Đề thi Văn vào 10 Thái Bình (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn GỢI Ý ĐÁP ÁN PHẦN I. ĐỌC HIỂU Câu 1: Đoạn trích trên được viết theo thể thơ lục bát. Câu 2: Theo đoạn trích, cuối cùng người cháu hiểu ra thời gian trốn giữa bốn bề không gian. Câu 3: Liệt kê: từng giây, từng phút, từng giờ. Tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê: - Tạo nhịp điệu cho câu thơ, tăng khả năng diễn đạt. - Nhấn mạnh dòng chảy của thời gian là một đi không trở lại. Qua đó nhấn mạnh sự hữu hạn của thời gian. - Đồng thời tác giả cũng muốn kêu gọi mọi người hãy biết trân quý và sử dụng thời gian hợp lí. Câu 4: Học sinh tự đưa ra bài học ý nghĩa nhất theo cảm nhận của mình, có lý giải phù hợp. Gợi ý: Bài học: Cần biết trân trọng thời gian. Vì: Thời gian là hữu hạn. Dòng chảy thời gian không ngừng trôi bởi vậy thế con người hãy biết trân trọng thời gian, trân trọng cuộc sống hiện tại, sống thật có ích để không phải hối tiếc những điều đã qua. PHẦN II. LÀM VĂN (7,0 điểm) Câu 1: * Giải thích: - Sự sẻ chia trong cuộc sống là sự lắng nghe, thấu hiểu cảm thông, cùng san sẻ nỗi buồn, niềm vui, cùng nhau vượt qua khỏ khăn gian khổ trong cuộc sống. - Đồng cảm là khả năng hiểu hoặc cảm nhận những gì người khác đang trải qua trong khung tham chiếu của họ, nghĩa là khả năng đặt bản thân vào vị trí của người khác. ⇒ Sự sẻ chia, đồng cảm rất cần thiết và quan trọng trong cuộc sống. * Ý nghĩa của sự sẻ chia, đồng cảm trong cuộc sống: - Sự sẻ chia, đồng cảm giúp thu ngắn khoảng cách giữa người với người, giúp người gần người hơn, tạo nên tình yêu thương bền chặt trong các mối quan hệ. - Sự sẻ chia, đồng cảm giúp con người dễ dàng vượt qua những trở ngại về mặt tâm lý, những khó khăn trên bước đường tương lai phía trước, tiếp thêm sức mạnh để con người đối diện và giải quyết vấn đề. - Sự sẻ chia, đồng cảm giúp con người học cách quan tâm đến nngười khác, sống bao dung và tích cực hơn trong cuộc đời. - Sự sẻ chia, đồng cảm giúp con người nhận ra những giá trị tốt đẹp trong cuộc đời, biết trân trọng cuộc sống, trân trọng những người thân yêu xung quanh mình. - Sự sẻ chia, đồng cảm đôi khi khiến con người nhận ra những giá trị khuất lấp mà xưa nay chưa từng thấy ở con người. * Bàn luận: - Phê phán, lên án những người chỉ biết sống cho bản thân, ích kỉ, không biết chia sẻ. - Học cách quan tâm, sẻ chia, đồng cảm với người khác nhưng cũng cần sáng suốt chỉ ra những mặt bất cập để cùng nhau tốt lên. Cần phân biệt rõ ràng giữa sự chia sẻ và hùa theo một cách mù quáng. Câu 2: DeThi.edu.vn
8. Tổng hợp 11 Đề thi Văn vào 10 Thái Bình (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn 1. Mở bài: - Giới thiệu tác giả, tác phẩm. - Giới thiệu đoạn văn cần phân tích: lời tâm sự của ông Hai với đứa con út sau khi nghe tin làng mình theo giặc. 2. Thân bài * Hoàn cảnh: Ông Hai nghe tin làng theo giặc. Ông đau đớn, khốn khổ. * Phân tích đoạn trích. - Với tâm trạng đau khổ, ông Hai đã tâm sự với đứa con út như để minh oan cho mình. Câu hỏi: “Thế nhà con ở đâu?” cùng câu trả lời của đứa con: “Nhà ta ở Chợ Dầu” đã khẳng định tình yêu làng Dầu luôn ăn sâu trong lòng ông. Và phải chăng ông muốn nhắc cho đứa con ghi nhớ về quê hương, nguồn gốc của mình. - Ông lại hỏi “Thế con ủng hộ ai?” và tự khẳng định lại “Ủng hộ cụ Hồ con nhỉ?” Chi tiết này khẳng định ông tin tưởng và biết ơn kháng chiến cụ Hồ đã đem lại cuộc sống ấm no, tự do. Tình cảm đó rất thiêng liêng, bền vững và sâu nặng. - Một lần nữa ông thủ thỉ với con “Cụ Hồ trên đầu trên cổ xét soi cho bố con ông”. Người nông dân chất phác ấy đã bộc lộ rõ niềm tin tưởng vào sự công bằng của cách mạng, của kháng chiến với những người tốt như mình. Tấm lòng tin tưởng trung thành của ông bền vững “Chết thì chết có bao giờ dám đơn sai” - Đoạn văn đối thoại nhưng thực chất lại mang tính chất độc thoại. Ông nói với con như để ngỏ lòng mình, để vơi bớt những buồn đau, dằn vặt trong lòng. - Đoạn văn ngắn nhưng diễn tả rất cảm động nỗi lòng sâu xa, bền chặt, chân thành của ông Hai - một người nông dân - với quê hương, đất nước, với cách mạng, kháng chiến. 3. Kết bài DeThi.edu.vn
9. Tổng hợp 11 Đề thi Văn vào 10 Thái Bình (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn ĐỀ SỐ 4 ĐỀ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NĂM HỌC 2022-2023 THÁI BÌNH MÔN: NGỮ VĂN ĐỀ CHÍNH THỨC Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề) PHẦN I. ĐỌC HIỂU (3 điểm) Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu nêu dưới: “Tôi chỉ muốn nhắn nhủ những bạn trẻ đang bơ vơ trên con đường cuộc sống rằng, nếu bạn đang phải trải qua những ngày khốn khó, phải đương đầu với nghịch cảnh cuộc đời, thì đó thực sự là một món quà vô giá. Có thể lúc đang khổ sở với những vấn đề của mình, ta chỉ mãi vật vã đau buồn. Nhưng sau này nhìn lại, ta sẽ thấy rằng những khó khăn đã đương đầu giúp tạo nên câu chuyện của riêng ta. Hãy lấy bộ truyện nổi tiếng thế giới "Harry Potter" ra làm ví dụ. Tôi cực kì thích "Harry Potter". Nhớ những đêm tôi thức đến ba bốn giờ sáng ôm quyển truyện trong tay, vừa đọc vừa quẹt nước mắt. Harry và những người bạn của cậu chỉ là tưởng tượng. Thế giới của phù thủy, đũa thần và chổi bay thể không có thật. Nhưng nỗi buồn và sự tuyệt vọng là thật. Cảm giác đau đớn và cô độc là thật. Sợ hãi và mất mát là thật. [...] Những nỗi đau trong câu chuyện đã kết nối người đọc với tác giả, kết nối người đọc với nhau, và góp phần làm nên thành công của bộ truyện. Và những mất mát đau thương ấy chân thật, bởi vì được viết bởi một con người đã nếm trải bao điều khốn khó của cuộc đời. J.K. Rowling phải chứng kiến cái chết của người mẹ khi vừa hai mươi mấy tuổi, rồi hôn nhân tan vỡ, nghèo hết mức có thể nghèo, và trở thành một bà mẹ đơn thân. Nếu không trải qua từng ấy đau khổ, chắc gì Rowling đã viết được câu chuyện sâu sắc dường vậy, chắc gì "Harry Potter" đã lay động lòng người và thành công đến thế?” (Trích Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu?, Rosie Nguyễn, NXB Hội nhà văn 2019, tr. 68 - 69) Câu 1. (0,5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính trong đoạn trích trên. Câu 2. (0,5 điểm) Tác giả đã lấy bộ truyện nổi tiếng nào của thế giới để làm ví dụ? Câu 3. (1,0 điểm) Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê trong câu văn sau: “J.K. Rowlling phải chứng kiến cái chết của người mẹ khi vừa hai mươi mấy tuổi, rồi hôn nhân tan vỡ, nghèo hết mức có thể nghèo, và trở thành một bà mẹ đơn thân.” Câu 4. (1,0 điểm) Một bài học sâu sắc em rút ra được từ đoạn trích trên? Lí giải khoảng 3 - 5 dòng. PHẦN II. LÀM VĂN (7.0 điểm) Câu 1. Hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về vai trò của tính trung thực trong cuộc sống con người. Câu 2. Cảm nhận của em về đoạn thơ sau: Thuyền ta lái gió với buồm trăng Lướt giữa mây cao với biển bằng, Ra đậu dặm xa dò bụng biển, Dàn đan thế trận lưới vây giăng. Cá nhụ cá chim cùng cả đé, Cá song lấp lánh đuốc đen hồng, DeThi.edu.vn
10. Tổng hợp 11 Đề thi Văn vào 10 Thái Bình (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe. Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long. Ta hát bài ca gọi cá vào, Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao. Biển cho ta cả như lòng mẹ Nuôi lớn đời ta tự buổi nào. (Trích Đoàn thuyền đánh cá, Huy Cận, SGK Ngữ văn 9, tập một, NXBGDVN, tr.140) DeThi.edu.vn