Tổng hợp 10 Đề thi Văn vào 10 Quảng Trị (Kèm đáp án)

Nội dung text: Tổng hợp 10 Đề thi Văn vào 10 Quảng Trị (Kèm đáp án)

1. Tổng hợp 10 Đề thi Văn vào 10 Quảng Trị (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn - Đây là một tinh thần rất tốt, giúp con người vượt qua số phận - Bênh cạnh đó nó còn có những tác động xấu khi con người có tinh thần lạc quan thái quá. Câu 2. 1. Mở bài: Giới thiệu vị trí đoạn thơ trong tác phẩm và khái quát nội dung cảm xúc của đoạn - “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương là bài thơ nói lên một cách thiết tha, cảm động những tình cảm thiêng liêng, thành kính của đồng bào miền Nam với Bác. Đây là khổ thơ thứ 2 và thứ 3 của bài thơ. - Đoạn thơ khẳng định Bác bất tử, trường tồn cùng núi sông, dân tộc và tình cảm thành kính, thiêng liêng, sâu sắc mà nhân dân dành cho Người là vĩnh viễn. 2. Thân bài: Lần lượt trình bày những suy nghĩ, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ a. Khổ 2: Tác giả như muốn khẳng định: Bác còn đó và còn mãi giữa non sông đất nước, giữa lòng dân tộc và nhân loại: “Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ. Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân ” - Sáng tạo hình ảnh thực và hình ảnh ẩn dụ sóng đôi: mặt trời trên lăng – mặt trời tự nhiên, mặt trời trong lăng - ẩn dụ cho Bác. Bác đã mang lại ánh sáng chân lí, giúp dân tộc thoát khỏi kiếp sống nô lệ, khổ đau. Hình ảnh ẩn dụ đã vừa khẳng định, ngợi ca sự vĩ đại của Người vừa thể hiện tình cảm tôn kính, biết ơn của cả dân tộc đối với Người. - Hình ảnh “dòng người” đi liền với điệp từ “ngày ngày” gợi dòng thời gian vô tận và sự sống vĩnh cửu; mang giá trị tạo hình, vẽ lên quang cảnh những đoàn người nối tiếp nhau không dứt, lặng lẽ và thành kính vào viếng Bác. Lối nói “đi trong thương nhớ” thể hiện nỗi tiếc thương, nhớ nhung lớn lao của bao thế hệ người dân VN trong giây phút vào lăng viếng Bác. - “Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân”: 79 năm cuộc đời Người đã hiến dâng trọn vẹn cho quê hương, đất nước. Nó được kết từ hàng ngàn, hàng vạn trái tim để bày tỏ niềm tiếc thương, kính yêu vị cha già dân tộc. Đó cũng là cách để nhà thơ khẳng định Bác sống mãi trong lòng dân tộc. Lãng mạn => Một liên tưởng độc đáo, phù hợp với khung cảnh viếng lăng, làm cho hình tượng thơ thêm cao quý, lộng lẫy. b. Khổ 3: Là niềm thương nhớ, nỗi xót xa khi đứng trước di hài Người: “Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi DeThi.edu.vn
2. Tổng hợp 10 Đề thi Văn vào 10 Quảng Trị (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn Mà sao nghe nhói ở trong tim!” - Tái hiện chân thực khung cảnh yên tĩnh, trang nghiêm trong lăng và dáng vẻ thư thái của Người. Ánh sáng dịu nhẹ như thế nơi đây có sự hiện diện của vầng trăng. Người nằm đó như đang nghỉ ngơi trong giấc ngủ bình yên. - Hình ảnh ẩn dụ “trời xanh”: khẳng định sự bất tử của Bác trong tâm hồn dân tộc. - “Nghe nhói”: gợi nỗi đau đột ngột, bất ngờ, tê tái của một đứa con về muộn, không được gặp Người mà chỉ được ở bên di hài của Người. => Đoạn thơ đã nói được nỗi lòng sâu kín của biết bao thế hệ con người VN dành cho Bác: lòng biết ơn, sùng kính, niềm thương nhớ, xót xa 3. Kết bài: Khái quát giá trị, ý nghĩa của đoạn thơ - Đoạn thơ mang trọn âm hưởng chủ đạo của bài thơ: Đó là tấm lòng thành kính, thiêng liêng không chỉ của riêng nhà thơ mà còn của cả miền Nam với Bác Hồ; là nỗi tiếc thương vô hạn không giấu được cùng với suy tư về sự vĩnh hằng bất tử tên tuổi của Người. - Đoạn thơ còn cho ta thấy tài năng của tác giả: Giàu chiêm nghiêm và suy tư, với nghệ thuật dùng từ độc đáo vừa giản dị tự nhiên vừa hàm súc, trang trọng. DeThi.edu.vn
3. Tổng hợp 10 Đề thi Văn vào 10 Quảng Trị (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn ĐỀ SỐ 3 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT QUẢNG TRỊ NĂM HỌC 2023 – 2024 Môn thi: Ngữ Văn Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề) I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm) Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu: Người phương Tây nói rằng mỗi người già là một thư viện. Khi người già mất đi, cái thư viện biến mất. Tôi vẫn còn một cái thư viện - mẹ tôi ở quê nhà, cách gần một nửa chiều dài non nước. Tôi vẫn thường xuyên “tra cứu” mỗi lần gặp trúc trắc trên đường đời. Những lúc buồn nhất tôi chỉ cần về ôm cái thư viện vài giây là lòng lại được an ủi, thảnh thơi. Tôi vẫn thường xuyên lo sợ về một ngày cái “thư viện” ấy không còn nữa, để lại một khoảng trống không gì bù đắp nổi, như cảm giác của tôi mỗi lần tôi về lại quê nhà thắp hương cho bà ngoại, giữa bạt ngàn hoang mộ. (Trích Hàng triệu thư viện đang bay về trời, Đoàn Công Lê Huy, dẫn theo Câu 1 (1,0 điểm). Xác định thành phần biệt lập trong câu: “Tôi vẫn còn một cái thư viện - mẹ tôi ở quê nhà, cách gần một nửa chiều dài non nước”. Câu 2 (1,0 điểm). Chỉ ra phép liên kết nổi bật được sử dụng trong đoạn trích. Câu 3 (1,0 điểm). Theo em, vì sao người phương Tây cho rằng: “mỗi người già là một thư viện”? II. LÀM VĂN (7,0 điểm) Câu 1 (2,0 điểm). Viết một đoạn văn (khoảng 10 - 15 dòng) trình bày suy nghĩ của em về vai trò của người mẹ trong cuộc sống của mỗi người. Câu 2 (5,0 điểm). Cảm nhận của em về đoạn thơ sau: Bỗng nhận ra hương ổi thơm mùi ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã DeThi.edu.vn
4. Tổng hợp 10 Đề thi Văn vào 10 Quảng Trị (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu... (Trích Sang thu - Hữu Thỉnh, SGK Ngữ văn 9, tập 2, tr.70) ---------HẾT--------- DeThi.edu.vn
5. Tổng hợp 10 Đề thi Văn vào 10 Quảng Trị (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn ĐÁP ÁN I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm) Câu 1. Thành phần biệt lập phụ trú: - mẹ tôi ở quê nhà, cách gần một nửa chiều dài non nước. Câu 2. Phép liên kết nổi bật được sử dụng trong đoạn trích: Phép lặp cấu trúc: "Tôi vẫn". Câu 3. Mỗi người già là một thư viện bởi vì họ - những người già - tích lũy, trau dồi bao kiến thức, kinh nghiệm suốt chiều dài thời gian. Kho tri thức, kinh nghiệm ấy ngày một dày và cao lên theo độ tuổi. Và với mỗi người già, kho tri thức lại phong phú, đa dạng khác nhau. Kho tri thức, kinh nghiệm ấy chính là những thư viện vô giá. II. LÀM VĂN Câu 1 1. Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: vai trò của người mẹ trong cuộc sống của mỗi người. - Khẳng định: Mẹ có vai trò hết sức quan trọng trong cuộc sống của mỗi người. 2. Bàn luận vấn đề - Mẹ là người đưa ta đến với cuộc đời; là người mang nặng đẻ đau suốt 9 tháng 10 ngày chào đón ta đến với thế giới tươi đẹp. - Nhờ dòng sữa của mẹ, nhờ lời hát ru ngọt ngào và tình yêu thương vô bờ bến của mẹ, ta lớn lên từng ngày. - Mẹ là vầng mặt trời của đời ta, người luôn yêu thương ta vô điều kiện. - Mẹ yêu thương, ở bên ta mọi lúc mọi nơi: đồng hành cùng ta trong những bước chân đầu tiên, trong niềm vui và cả nỗi buồn. Bởi vậy, nhà thơ Chế Lan Viên mới viết: "Con dù lớn vẫn là con của mẹ - Đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con". - Mẹ là người duy nhất có thể hi sinh tính mạng để bảo vệ chúng ta. (Dẫn chứng: Người mẹ ung thư từ chối điều trị để sinh con: Con khỏe mạnh, mẹ phục hồi tốt - chị Nguyễn Thị Liên...) 3. Kết thúc vấn đề: Khẳng định mẹ là người quan trọng nhất trong cuộc sống của mỗi người và không thể thay thế. Câu 2 1, Mở bài: - Giới thiệu bài thơ: là một tác phẩm hay, độc đáo, mới lạ về đề tài mùa thu. - Giới thiệu 2 khổ thơ đầu: Cảnh sắc giao mùa khi đất trời chuyển từ mùa hạ sang mùa thu. 2, Thân bài: a, Những biểu hiện đầu tiên của mùa thu - Những tín hiệu vô hình trong thiên nhiên: + Hương ổi: mùi hương bình dị, dân dã đặc trưng của mùa thu miền Bắc khi mùa ổi chín. + Động từ “phả”: sự lan tỏa, trộn lẫn: gợi tả về một không gian dường như mang cả hương thơm của mùa thu, của sự trong lành DeThi.edu.vn
6. Tổng hợp 10 Đề thi Văn vào 10 Quảng Trị (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn + Gió se: gió hơi lạnh, khô, là gió heo may của mùa thu, không phải cơn gió nam của mùa xuân hay gió bắc mùa đông. + Sương: hiện tượng ngưng tụ hơi nước khi thời tiết chuyển lạnh vào buổi tối và sáng sớm. + Động từ “chùng chình”: chuyển động chậm rãi, thong thả, nhân hóa cho hình ảnh, sương như có tâm hồn. - Cảm xúc của tác giả: + Giật mình nhận ra mùa thu đang về qua từ “bỗng” + Câu hỏi tu từ “Hình như thu đã về”: sự ngỡ ngàng, khó tin, tâm hồn thi sĩ cũng như biến chuyển cùng đất trời. ⇒ Tác giả sử dụng những hình tượng vô hình, chỉ cảm nhận được qua khứu giác, cảm giác chứ không nhìn thấy, không cầm nắm được. Đây là một điểm đặc biệt so với việc dùng những hình ảnh quen thuộc để nói về mùa thu như hoa sữa, quả hồng, cốm non, cho thấy sự tinh tế trong cảm xúc của tác giả. b, Vẻ đẹp của thiên nhiên trong thời khắc giao mùa - Hình ảnh đối lập: sông “dềnh dàng” với chim “vội vã”. Dòng sông vào mùa thu bắt đầu chảy chậm rãi, đã qua rồi những cơn bão hè khiến sông cuộn trào. Chim thì lại vội vã bay về phương Nam tránh rét - Hình ảnh đám mây mùa hạ vắt nửa mình sang thu: một hình ảnh liên tưởng sự níu kéo, lưu luyến của mùa hạ, gợi tả vẻ đẹp bầu trời đặc biệt. Một sắc mây không còn nóng bỏng đầy nắng của mùa hè nhưng cũng chưa nhẹ nhàng thanh thoát của mùa thu. ⇒ Thiên nhiên giao mùa đẹp kì lạ, độc đáo 3, Kết bài: - Hai khổ thơ cho thấy: tâm hồn nhạy cảm của nhà thơ, vẻ đẹp của khoảnh khắc giao mùa. - Nghệ thuật: sử dụng hình ảnh, nhân hóa, liên tưởng. DeThi.edu.vn
7. Tổng hợp 10 Đề thi Văn vào 10 Quảng Trị (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn ĐỀ SỐ 4 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT QUẢNG TRỊ NĂM HỌC 2022 - 2023 Môn thi: Ngữ Văn Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề) I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm) Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu: Nằm trong tiếng nói yêu thương Nằm trong tiếng Việt vấn vương một đời. Sơ sinh lòng mẹ đưa nôi Hồn thiêng đất nước cũng ngồi bên con. Tháng ngày con mẹ lớn khôn, Yêu thơ, tha kể lại hồn ông cha, Đời bao tâm sự thiết tha Nói trong tiếng nói lòng ta thuở giờ... (Trích Nằm trong tiếng nói yêu thương - Huy Cận, Trời mỗi ngày lại sáng, NXB Văn học, 1958, tr.101) Câu 1. (1,0 điểm) Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào? Câu 2. (1,0 điểm) Chỉ ra 02 biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn trích. Câu 3. (1,0 điểm) Xác định nội dung của đoạn trích trên. II. LÀM VĂN (7.0 điểm) Câu 1. (2.0 điểm) Từ nội dung được gợi ra ở phần Đọc hiểu, em hãy viết một đoạn văn (khoảng 10-15 dòng) trình bày suy nghī về trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng nói dân tộc. Cân 2. (5,0 điểm) Phân tích vẻ đẹp của hình tượng nhân vật Phương Định trong tác phẩm Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê. ---------HẾT--------- DeThi.edu.vn
8. Tổng hợp 10 Đề thi Văn vào 10 Quảng Trị (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn ĐÁP ÁN I. ĐỌC HIỂU: 1. Bài viết theo thể thơ: Lục bát. 2. Biện pháp tu từ là: - Điệp: Nằm trong... - Nhân hóa: + Nhân hóa "hồn thiêng đất nước" với hành động "ngồi" + Nhân hóa "thơ" với hành động "kể" 3. Nội dung đoạn trích là: Tiếng Việt gắn liền với dân tộc và con người Việt Nam, từ thủa ấu thơ trong từng lời mẹ hát, mẹ ru. II. LÀM VĂN: Câu 1: *Yêu cầu hình thức: Viết đúng một đoạn văn khoảng 10-15 dòng. *Yêu cầu về nội dung: - Giới thiệu vấn đề nghị luận: Trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng nói dân tộc. - Thực trạng của thế hệ trẻ ngày nay trong việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng nói dân tộc: Học sinh học theo ngôn ngữ nước ngoài, chêm xen ngôn ngữ nước ngoài hoạ̌c sử dụng sai nghĩa của từ trong lời ǎn tiếng nói hàng ngày. - Trách nhiệm của học sinh trong việc gìn giữ sự trong sáng của tiếng việt: + Nhận thức rõ ràng sự thiêng liêng của tiếng nói dân tộc. + Có thái độ trân trọng tiếng nói dân tộc, sử dụng tiếng mẹ đẻ đúng, chuẩn, không chêm xen tiếng nước ngoài nếu tiếng Việt đã có từ ngữ tương đương. + Cần bài trừ, lên án những hành vi sử dụng tiếng Việt không đúng hoạ̌c tình trạng chêm xen từ ngữ nước ngoài. +⋯ - Liên hệ bản thân, mở rộng. Câu 2: 1. Mở bài: - Giới thiệu tác giả, tác phẩm Những ngôi sao xa xôi. - Giới thiệu về nhân vật Phương Định. 2. Thân bài: a. Vë dẹp dũng cảm, kiên cường: - Phương Định cùng đồng đội phải đảm nhận một công việc đầy gian khổ, hiểm nguy trên cung đường Trường Sơn, giữa những năm kháng chiến chống Mĩ ác liệt: + Cô thuộc tổ trinh sát mặt đường, hàng ngày phải đo khối lượng đất đá lấp vào hố bom, đếm bom chưa nổ và nếu cần phải phá bom. DeThi.edu.vn
9. Tổng hợp 10 Đề thi Văn vào 10 Quảng Trị (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn + Vì thế, mỗi khi máy bay ném bom phải leo lên mặt đường, đánh dấu đoạn đường bị bom phá hỏng và những quả bom chưa nổ. + Không chỉ vậy, cô và tổ trinh sát còn phải đảm đương việc phá bom nổ chậm -> nhiệm vụ đòi hỏi sự bình tĩnh, dũng cảm, quên mình của chiến sĩ vì thần chết lẫn trong ruột những quả bom. - Là công việc mà có làm bao nhiêu lần vẫn không thể quên, vẫn luôn căng thẳng đến mức "thần kinh căng như chão... tim đập bất chấp cả nhịp điệu". - Vậy mà, cô vẫn bám trụ 3 năm liền trên tuyến đường Trường Sơn, chứng tỏ vẻ đẹp quả cảm, ý chí kiên cường, lòng yêu nước của Phương Định. - Diễn biến tâm trạng Phương Định trong một lần phá bom nổ chậm: + Nền của tâm trạng là không khí căng thẳng: bầu trời, mặt đất vắng lặng phát sợ. + Phương Định đã chiến thắng nỗi sợ hãi của mình: Đi thẳng người đến bên quả bom; tất cả mọi giác quan của cô trở nên nhạy bén, có ngày cô phá bom đến 5 lần. Tinh thần trách nhiệm, sự quên mình trong công việc khiến cái chết trở nên mờ nhạt. Cô chi nghĩ đến "liệu mìn có nổ, bom có nổ không?" Cô là biểu tượng cho vẻ đẹp của lòng quả cảm, kiên cường của thế hệ nữ thanh niên xung phong thời chống Mĩ. b. Vẻ đẹp tâm hồn nhạy cảm, mơ mộng, giàu yêu thương: - Nét đẹp trẻ trung, hồn nhiên, mơ mộng: + Cô luôn chăm chút cho ngoại hình và rất tự hào về đôi mắt "có cái nhìn sao mà xa xăm" và cái cổ kiêu hãnh như đài hoa loa kèn -> thấy mình là một cô gái khá. + Cô thích soi gương, thích làm điệu trước các anh bộ đội. + Đặc biệt, Phương Định rất thích hát, thích nhiều loại nhạc khác nhau và còn thường bịa lời ra để hát. + Cô vui thích cuống cuồng trước 1 cơn mưa đá. + Cô cũng hay hồi tưởng về quá khứ, về tuổi học sinh, về căn nhà nhỏ bên quảng trường thành phố. Cô nhớ khuôn cửa sổ, nhớ những ngôi sao trên bầu trời Hà Nội, nhớ bà bán kem với lũ trẻ con háo hức vây quanh. Đó là những kí ức làm tươi mát tâm hồn cô trong hoàn cảnh chiến đấu đầy gian khổ, hi sinh. - Vào chiến trường 3 nǎm, phải trải qua nhiều gian khổ, thiếu thốn song Phương Định vẫn giữ gìn vẹn nguyên, thế giới tâm hồn minh. Đây là một minh chứng cho sức sống mãnh liệt của cô gái trẻ này. Tình cảm gắn bó, yêu thương cô dành cho những đồng đội: + Cô yêu thương, chiều chuộng Nho như một đứa em út trong nhà. Khi Nho bị thương, cô lo lắng, chăm sóc, cảm thấy đau như chính mình bị thương. + Với chị Thao: Phương Định hiểu tính cách và tình cảm của chị, cô coi chị Thao như người chị cả trong gia đình. DeThi.edu.vn
10. Tổng hợp 10 Đề thi Văn vào 10 Quảng Trị (Kèm đáp án) - DeThi.edu.vn + Khi đồng đội trên cao điểm, Phương Định ở nơi an toàn trực điện đài, mà chẳng thể yên lòng: cô gắt lên với đội trưởng, cô sốt ruột chạy ra ngoài rồi lo lắng. Tất cả đã làm hiện lên một thế giới tâm hồn, tinh tế, trong sáng, nhân hậu và vẻ đẹp nhân cách của một người thiếu nữ, sống giữa hiện thực chiến tranh khốc liệt mà vẫn tràn đầy niềm yêu thương, tin tưởng dành cho con người và cuộc sống. Lê Minh Khuê đã khắc họa thành công nhân vật Phương Định, người thiếu nữ Hà Nội với tâm hồn phong phú và lòng dũng cảm, tinh thần quên mình vì nhiệm vụ. Nhà văn đã góp cho vǎn xuôi chống Mĩ một trong những hình tượng sống động và đáng yêu nhất. 3. Kết bài: - Nội dung: + Khắc họa thành công với những nữ thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn thời chống Mĩ là: Phương Định. Họ trở thành biểu tượng cho vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam trong kháng chiến chống Mĩ. + Qua đó, ngợi ca tâm hồn trong sáng, tính cách dũng cảm và tình thần lạc quan của người chiến sĩ thanh niên xung phong Trường Sơn. - Nghệ thuật: Nghệ thuật miêu tả nhân vật đạ̌c sắc, kể chuyện sinh động, ngôn ngữ trần thuật phù hợp với nhân vật, nhịp kể biến đổi linh hoạt. DeThi.edu.vn