4 Đề thi tuyển sinh môn Tiếng Việt vào Lớp 6 trường Nguyễn Tri Phương - Huế 2022-2025 (Kèm đáp án)

Nội dung text: 4 Đề thi tuyển sinh môn Tiếng Việt vào Lớp 6 trường Nguyễn Tri Phương - Huế 2022-2025 (Kèm đáp án)

1. + Vẻ đẹp của con người Bài viết có thể là sự tưởng tưởng của học sinh nhưng cần làm rõ câu mở đầu. Bài viết mẫu 1: Quê hương là nơi nuôi dưỡng ta khôn lớn, từ thuở nằm nôi ta đã được nghe mẹ hát những bài ca dạy ta yêu quê. Nhớ về nơi chôn nhau cắt rốn, em không chỉ yêu mà còn tự hào vì nơi đó có con sông Hương đẹp say lòng người. Dòng sông Hương khởi nguồn từ dãy núi Trường Sơn hùng vĩ, mang cái thơ mộng, thanh trong về với Thừa Thiên- Huế. Hai bên bờ sông là những hàng cây lâu năm như phượng, bằng lăng, bàng... Khi xuân tới, tất cả cùng trổ ra những búp non xanh mơn mởn, nhựa sống như tràn ra mọi ngóc ngách quanh sông. Hè về, những cây phượng nở hoa đỏ cả một góc, bằng lăng cũng tím cả một trời. Hai màu tím, đỏ kết hợp với nhau, làm nền cho nhau khiến bờ sông rực rỡ, thu hút bao nhà nhiếp ảnh. Vào chiều thu, lá vàng khẽ rơi, trên các bãi cỏ ven sông, thấp thoáng một vài người câu cá và các cụ già đang cùng nhau chơi một ván cờ tướng, sông lúc ấy trông bình dị, hiền hòa lắm. Đông về, cây cối xác xơ, làn gió hanh lướt qua khẽ rung các cành khẳng khiu, nhưng trên lối đi, các cặp đôi vẫn nắm tay nhau, ngắm mặt sông phẳng lặng như gương khiến con sông đẹp, có sức sống hơn. Bờ sông đã đẹp, mặt sông càng đẹp hơn. Nước trong sông mùa nào cũng đầy ăm ắp, trong xanh và phẳng như mặt gương soi bóng bầu trời và khung cảnh ven sông. Lòng sông rộng, thỉnh thoảng một vài làn gió nhẹ thổi qua, những gợn sóng lăn tăn xô đẩy nhau như chơi trò đuổi bắt tới tận bờ bên kia sông. Mùa đông, sông mang trên mình chiếc áo xám như bầu trời. Tới mùa xuân, chiếc áo ấy được thay bằng màu hồng thướt tha như tà áo của người thiếu nữ mới lớn, trông dịu dàng đằm thắm lắm. Khi hè về, bộ cánh của sông rực rỡ, trẻ trung như người con gái hồn nhiên, lơ đãng ngắm nhìn phố Huế thơ mộng. Thu về, chiếc áo xanh trong mà bầu trời mang tới cho sông khiến nó đẹp lạ. Dù là mùa nào đi chăng nữa, sông vẫn mềm mại như một dải lụa vắt ngang qua quê em. Sông Hương đẹp, đằm thắm như con người nơi xứ Huế mộng mơ này. Vì vậy mà mọi hoạt động của người dân ở đây đều mang nét hài hòa đặc trưng. Nhất là khi đi thuyền Rồng trên sông, nghe câu Nam Ai, Nam Bình, nghe nhịp phách tiền, đàn tranh, ... Hay ngắm bầu trời vào đêm trăng sáng khi đang ngồi ven sông, và ngắm hoàng hôn trên chiếc cầu bắc qua sông... Những khi ấy tâm hồn em như hòa vào làm một với con sông. Em như nghe văng vẳng tiếng chuông chùa Thiên Mụ, tiếng lòng sông ngân nga những câu dặm, câu ca ngọt ngào, ... Ngắm con sông quê trong một ngày chủ nhật, em chợt nhớ tới tác phẩm "Ai đã đặt tên cho dòng sông" của Hoàng Phủ Ngọc Tường, và các tác phẩm văn chương khác nữa viết về con sông Hương. Con sông quê đã đi vào những áng văn muôn đời bất hủ, cũng như là minh chứng cho vẻ đẹp vĩnh cửu của nó vậy. Em rất yêu dòng sông Hương, đó là một cảnh đẹp làm nên nét đặc trưng của xứ Huế thân thương. Em sẽ cố gắng học tập chăm chỉ để sau này thành công, đi muôn nơi, mang vẻ đẹp của dòng sông này tới mọi người. Bài viết mẫu 2: Em sinh ra và lớn lên ở nông thôn. Nơi ấy có khung cảnh thiên nhiên yên bình và êm đềm với những khung cảnh rất đỗi bình dị mà nên thơ: dòng sông nước lững lờ trôi, phẳng lặng trong vắt như tấm gương soi; con đường nhỏ thân quen người người qua lại mỗi ngày; khu vườn nhà ai luôn tràn ngập hương thơm và sắc màu Tất cả đã hòa thành một bức tranh tươi đẹp vào mỗi thời điểm khác nhau trong
2. ngày. Nhưng nếu ai đó hỏi em thích nhất cảnh vật nào vào buổi sáng trên quê hương em thì em không ngần ngại mà trả lời rằng đó là trên cánh đồng. Em rất thích cánh đồng quê em bởi đó không chỉ là vùng đất đem lại giá trị kinh tế chủ yếu cho người dân quê hương em mà còn là khung cảnh nổi bật nhất, chỉ cần nhắc đến cánh đồng bao la thẳng cánh cò bay là ngay lập tức có thể tưởng tượng ra được khung cảnh một làng quê yên bình êm ả. Buổi sáng ngày hôm ấy vẫn còn in đậm trong tâm trí em, như thể mới chỉ là ngày hôm qua thôi vậy. Hôm ấy là một buổi sáng mùa hạ. Em thức dậy thật sớm theo mẹ ra đồng gặt lúa. Khi ấy trời mới chỉ tờ mờ sáng, trong không khí hơi se se lạnh, em cảm nhận được hơi sương đêm hạ để lại. Ra khỏi nhà, theo chân mẹ đi trên con đường làng quen thuộc. Con đường này em đã đi rất nhiều lần rồi mà chẳng hiểu sao ngày hôm ấy lại thấy nó đẹp một cách lạ thường, có lẽ là bởi em được ngắm một khung cảnh tươi đẹp trong một buổi sáng sớm thế này lần đầu tiên. Men theo con đường làng, em và mẹ rất nhanh đi đến cánh đồng phía cuối con đường. Cánh đồng bao la và rộng lớn, dưới ánh sáng hơi mờ của bầu trời trên cao, em có thể nhìn thấy một màu vàng bát ngát xen vài mảng màu xanh nhạt. Mẹ em nói lúa đang chín rồi, chẳng mấy chốc nữa là gặt được mà thôi. Em mải mê phóng tầm mắt ra xa để có thể nhìn thấy điểm dừng của những cánh đồng ấy nhưng lại chẳng thể thấy được. Càng nhìn ra xa, càng thấy một màu vàng xanh trải bài, như thể kéo mãi đến tận chân trời vậy. Chẳng mấy chốc, thời gian đã trôi qua, trời đã dần bắt đầu sáng lên. Ông bà ta có câu: “Ngày tháng năm chưa nằm đã sáng. Ngày tháng mười chưa cười đã tối” quả đúng là chẳng hề sai. Mới chỉ hơn 5 giờ sáng thôi, khi tiếng gà gáy vang lên báo hiệu một ngày mới đã bắt đầu thì trời đã sáng hẳn rồi. Lúc này, em mới có cơ hội được ngắm nhìn kỹ cánh đồng quê hương. Những thửa ruộng được ngăn cách với nhau bởi những dải đất màu đen nho nhỏ. Mỗi thửa lại có những màu vàng đậm nhạt khác nhau, như một bức tranh trìu tượng mà tạo hóa đã họa ra vậy. Những cây lúa nặng hạt bắt đầu cong mình sang một bên, lá lúa cũng đã bắt đầu chuyển sang màu vàng, chờ người đến gặt hái. Dưới ánh mặt trời, cánh đồng như lấp lánh hơn. Những lá lúa rung rinh trong gió hạ như những cô nàng điệu đà phất phơ bím tóc vậy. Lúc này, người dân đã bắt đầu ra đồng. Cả cánh đồng dần ngập tràn tiếng cười tiếng nói của mọi người, hứa hẹn một vụ mùa bội thu. Những bóng nón trắng nhấp nhô trên cánh đồng cùng những cánh cò bay lả bay la như phần nào tô điểm thêm cho cánh đồng quê hương. Em rất yêu khung cảnh buổi sáng trên cánh đồng quê hương em. Bởi đó là khoảnh khắc vô cùng đẹp và và tươi sáng. Em mong rằng mình sẽ lại có cơ hội lần nữa được ngắm nhìn cánh đồng vào buổi sáng mùa hạ như thế.
3. ĐỀ SỐ 4 ĐỀ KIỂM TRA NĂNG LỰC VÀO LỚP 6 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NĂM HỌC 2022-2023 THỪA THIÊN HUẾ MÔN: TIẾNG VIỆT TRƯỜNG THCS NGUYỄN TRI PHƯƠNG Thời gian làm bài: ..... phút (Không kể thời gian giao đề) I. ĐỌC HIỂU, LUYỆN TỪ VÀ CÂU (5,0 điểm) Câu 1 (2,0 điểm). Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi: Có những cây mùa nào cũng đẹp như cây bàng. Mùa xuân, lá bàng mới nảy trông như những ngọn lửa xanh. Sang hè, lá lên thật dày, ánh sáng xuyên qua chỉ còn là màu ngọc bích. Khi lá bàng ngả sang màu lục, ấy là mùa thu. Sang đến những ngày cuối đông, mùa của lá rụng, nó lại có vẻ đẹp riêng. Những lá bàng mùa đông đỏ như đồng ấy, tôi có thể nhìn cả ngày không chán. Năm nào tôi cũng chọn lấy mấy lá thật đẹp về phủ một lớp dầu mỏng, bày lên bàn viết. Bạn có biết nó gợi lên chất liệu gì không? Chất sơn mài. (Đoàn Giỏi - Tiếng Việt 4, tập 2, trang 41) a) Đoạn văn trên miêu tả sự vật gì? b) Sự vật ấy được miêu tả theo trình tự nào? c) Tìm và ghi lại một câu có hình ảnh so sánh trong đoạn văn trên. Câu 2 (1,0 điểm). Xác định bộ phận chủ ngữ, bộ phận vị ngữ của mỗi câu sau bằng cách chép vào giấy làm bài, gạch chân dưới bộ phận cần xác định, ghi rõ bên dưới là CN (đối với chủ ngữ) và VN (đối với vị ngữ): a) Sang hè, lá lên thật dày, ánh sáng xuyên qua chỉ còn là màu ngọc bích. b) Khi lá bàng ngả sang màu lục, ấy là mùa thu. Câu 3 (1,0 điểm). Tìm từ trái nghĩa với từ mở trong các trường hợp sau: a) mở vở; b) mở mắt; c) mở cửa; d) mở bài; d) mở vung. Câu 4 (1,0 điểm). Hãy tìm và ghi lại những từ ngữ được dùng để liên kết các câu trong đoạn văn sau, nêu rõ cách liên kết của những từ ngữ ấy: Làng tôi là một làng nghèo nên chẳng biết lấy đất đâu ra mà trồng hoa. Ấy thế mà, đi trong làng, tôi luôn ngửi thấy một mùi thơm ngọt ngào toát lên từ rơm rạ, từ bùn đất, từ những bãi ngô xanh mướt ven sông. Đó là mùi hương quen thuộc đã in sâu vào ký ức của tôi suốt những năm tháng xa quê. II. TẬP LÀM VĂN (5,0 điểm) Muốn viết được bài văn hay, em cần rèn nhiều kỹ năng. Văn kể chuyện yêu cầu em phải nắm rõ nhân vật, tình tiết, sự việc, diễn biến, không gian, thời gian của câu chuyện. Văn miêu tả yêu cầu em phải biết cách quan sát tinh tế, nhạy bén, biết dùng những từ ngữ, hình ảnh giàu sức gợi tả, gợi cảm... Vận
4. dụng những kiến thức, kỹ năng đi học, hãy viết bài văn về một người bạn thân của em mà sau một thời gian xa cách nay mới có dịp gặp lại.
5. HƯỚNG DẪN GIẢI I. ĐỌC HIỂU, LUYỆN TỪ VÀ CÂU (5,0 điểm) Câu 1 (2,0 điểm). a) Đoạn văn trên miêu tả lá cây bàng. b) Sự vật ấy được miêu tả theo trình tự thời gian, thời kỳ phát triển của lá bàng. c) Câu có hình ảnh so sánh: - Mùa xuân, lá bàng mới nảy trông như những ngọn lửa xanh. - Những lá bàng mùa đông đỏ như đồng ấy, tôi có thể nhìn cả ngày không chán. Câu 2 (1,0 điểm.) Xác định bộ phận chủ ngữ, bộ phận vị ngữ của mỗi câu sau bằng cách chép vào giấy làm bài, gạch chân dưới bộ phận cần xác định, ghi rõ bên dưới là CN (đối với chủ ngữ) và VN (đối với vị ngữ): a) Sang hè, lá/ lên thật dày, ánh sáng/ xuyên qua chỉ còn là màu ngọc bích. CN VN CN VN b) Khi lá bàng/ ngả sang màu lục, ấy/ là mùa thu. CN VN CN VN Câu 3 (1,0 điểm). Tìm từ trái nghĩa với từ mở trong các trường hợp sau: a) mở vở - gấp vở b) mở mắt - nhắm mắt c) mở cửa - đóng cửa d) mở bài - kết bài d) mở vung - đậy vung Câu 4 (1,0 điểm). - Câu 1: 2 vế trong câu này được liên kết với nhau bằng quan hệ từ "nên". - Câu 1 và câu 2 được liên kết với nhau bằng quan hệ từ "Ấy thế mà". - Câu 2 và câu 3 được liên kết với nhau bằng quan hệ từ "Đó là". II. TẬP LÀM VĂN (5,0 điểm) Muốn viết được bài văn hay, em cần rèn nhiều kỹ năng. Văn kể chuyện yêu cầu em phải nắm rõ nhân vật, tình tiết, sự việc, diễn biến, không gian, thời gian của câu chuyện. Văn miêu tả yêu cầu em phải biết cách quan sát tinh tế, nhạy bén, biết dùng những từ ngữ, hình ảnh giàu sức gợi tả, gợi cảm... Vận dụng những kiến thức, kỹ năng đi học, hãy viết bài văn về một người bạn thân của em mà sau một thời gian xa cách nay mới có dịp gặp lại. Lời giải - Về hình thức: Bài viết cần đảm bảo bố cục của 1 bài văn gồm mở bài, thân bài, kết bài. Trình bày rõ ràng, dễ hiểu. - Về nội dung: Bài viết cần đảm bảo đủ 2 ý sau: + Kể về lần gặp lại + Miêu tả ngoại hình của người bạn thân Bài viết có thể là sự tưởng tưởng của học sinh nhưng cần làm rõ câu mở đầu. Bài viết mẫu 1:
6. Hôm nay, sau một thời gian dài xa cách, tôi đã có dịp gặp lại Minh – người bạn thân mà tôi luôn nhớ. Cuộc gặp gỡ này thật đặc biệt, bởi chúng tôi đã không gặp nhau suốt ba năm, từ khi Mình chuyển đến một thành phố khác để học. Dù thời gian xa cách có làm tôi quên đi một vài chi tiết nhỏ, nhưng hình ảnh của Minh trong tôi vẫn sống động như ngày nào. Minh vẫn vậy, không có nhiều thay đổi so với hình ảnh tôi nhớ. Cậu ấy vẫn cao, gầy, làn da hơi ngăm đen. Nhưng ánh mắt Minh hôm nay không còn lanh lợi, tinh nghịch như trước, mà trầm lắng hơn. Dường như thời gian đã dạy cho Minh những bài học về cuộc sống. Cậu ấy không còn là cậu bạn hiếu động suốt ngày chạy nhảy, nghịch ngợm mà thay vào đó là một người bạn trưởng thành, suy nghĩ sâu sắc hơn. Khi tôi nhìn vào mắt Minh, tôi cảm nhận được một điều gì đó đã thay đổi trong con người cậu ấy, như một cuốn sách đã đọc qua và khép lại, để lại những dấu ấn riêng biệt. Chúng tôi gặp nhau ở một quán cà phê nhỏ, mùi cà phê thoang thoảng trong không gian, hòa cùng âm thanh ồn ào của cuộc sống xung quanh. Minh nhìn tôi mỉm cười, nụ cười ấy vẫn tươi tắn, nhưng tôi thấy trong đó có chút gì đó mơ màng, như một dấu hiệu của sự nhớ nhung. Sau một hồi im lặng, Minh kể cho tôi nghe về những năm tháng xa quê, về những khó khăn khi chuyển đến nơi mới, về những người bạn mới, và những điều mà cậu ấy đã trải qua. Mỗi câu chuyện của Minh đều ẩn chứa những cảm xúc sâu sắc, đôi lúc làm tôi ngẩn ngơ suy nghĩ về cuộc sống của chính mình. Nhìn Minh, tôi lại nhớ về những kỷ niệm xưa, khi chúng tôi cùng nhau học bài, cùng nhau chơi đùa trong sân trường. Minh là người luôn biết cách làm tôi cười, là người bạn mà tôi luôn tin tưởng. Dù đã có một khoảng thời gian dài không liên lạc, nhưng khi gặp lại, chúng tôi vẫn không hề cảm thấy xa lạ, mà như thể chưa bao giờ có sự chia ly Cuộc gặp gỡ này đã khiến tôi cảm thấy vui và hạnh phúc. Dù thời gian có làm thay đổi rất nhiều thứ, nhưng tình bạn chân thành, gắn bó vẫn mãi tồn tại, vượt qua tất cả những khoảng cách. Tôi tin rằng, dù sau này có chuyện gì xảy ra, Minh và tôi vẫn sẽ là những người bạn thân thiết, mãi mãi. Bài viết mẫu 2: Hôm qua, em đã có dịp gặp lại Lan, bạn thân của em, sau một thời gian dài không gặp. Lan chuyển đến học ở thành phố khác từ khi chúng em còn học lớp 3, vậy mà hôm nay, sau gần ba năm xa cách, em và Lan mới có cơ hội gặp lại nhau. Khi nhìn thấy Lan ở cổng trường, em suýt không nhận ra. Lan lớn rồi, cao hơn hồi trước nhiều, mái tóc dài buông xõa trên vai, không còn ngắn như lúc còn học chung lớp. Lan cười với em, nụ cười tươi tắn như ánh mặt trời buổi sáng, nhưng em nhận ra trong đôi mắt ấy có chút gì khác xưa. Đôi mắt Lan không còn trong sáng, ngây thơ như trước mà đã sâu sắc hơn, như đã trải qua nhiều điều. Chúng em ngồi vào ghế đá trong sân trường, nơi mà hai đứa vẫn hay ngồi trò chuyện vào những giờ ra chơi. Cảnh vật xung quanh vẫn thế, cây cối xanh tươi, sân trường vẫn nhộn nhịp tiếng cười đùa của các bạn, nhưng lòng em lại thấy bồi hồi lạ. Lan kể cho em nghe về cuộc sống mới ở thành phố, về những bạn mới, về ngôi trường lớn với những bài học khó hơn. Lan bảo, dù sống ở nơi xa xôi, nhưng trong lòng vẫn nhớ những ngày vui vẻ ở quê nhà, nhớ những buổi chiều cùng em chơi đá cầu, nhảy dây. Em cũng kể cho Lan nghe về những gì đã xảy ra ở trường, về những bạn mới và những trò chơi thú vị mà em tham gia. Chúng em vừa trò chuyện, vừa cười đùa như thể chưa từng có một khoảng thời gian dài chia xa. Cảm giác như mọi thứ xung quanh chỉ còn là bóng mờ, chỉ có hai đứa bạn thân ngồi trò chuyện, chia sẻ mọi chuyện như trước kia.
7. Khi sắp phải chia tay, em nhìn Lan, trong lòng cảm thấy buồn và vui lẫn lộn. Buồn vì lại phải xa bạn, vui vì lại được gặp lại bạn thân. Lan vẫy tay chào em rồi đi khuất trong dòng người, nhưng em biết, dù có xa nhau, tình bạn giữa em và Lan sẽ không bao giờ thay đổi. Cuộc gặp gỡ này khiến em nhận ra một điều: dù thời gian có thay đổi, dù có khoảng cách giữa chúng ta, nhưng tình bạn chân thành thì sẽ mãi mãi không phai nhạt.